01/08/2026
VINHCOBA – NGƯỜI KHAI MỞ MỘT CHẤT LIỆU MỚI CHO MỸ THUẬT ỨNG DỤNG VIỆT NAM
Năm 2011, khi tham gia Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyên ngành Mỹ thuật ứng dụng, ít ai hình dung rằng người nghệ nhân xuất thân từ nghề mài gương kính ấy sẽ mở ra một hướng đi hoàn toàn mới cho mỹ thuật Việt Nam. Hơn ba thập kỷ bền bỉ lao động, nghiên cứu và sáng tạo, Họa sĩ – Nghệ nhân Ưu tú Phạm Hồng Vinh (Vinhcoba) đã đưa kính từ một vật liệu công nghiệp quen thuộc trở thành chất liệu nghệ thuật mang đậm bản sắc Việt Nam.
Khởi đầu từ nghề mài kính, Vinhcoba luôn trăn trở làm thế nào để kính không chỉ phản chiếu ánh sáng mà còn kể được những câu chuyện văn hóa. Từ suy nghĩ ấy, ông liên tục nghiên cứu các giải pháp xử lý bề mặt, tạo hình, điêu khắc và màu sắc trên kính. Thành quả là sự ra đời của dòng kính nghệ thuật siêu bền với công nghệ điêu khắc kết hợp men màu ceramic và kính cường lực – một hướng phát triển khác biệt so với nhiều kỹ thuật tranh kính truyền thống.
Điểm nổi bật trong hành trình sáng tạo của Vinhcoba không chỉ nằm ở tác phẩm mà còn ở việc kiến tạo một hệ vật liệu mới phục vụ mỹ thuật ứng dụng. Những công nghệ do ông và cộng sự phát triển đã mở rộng khả năng ứng dụng của kính trong kiến trúc, nội thất, công trình văn hóa, không gian tâm linh và các sản phẩm tiêu dùng xanh. Kính nghệ thuật không còn chỉ là vật trang trí mà trở thành một thành tố của không gian sống hiện đại.
Song hành với nghiên cứu công nghệ là tư duy gìn giữ bản sắc dân tộc. Nhiều tác phẩm của Vinhcoba khai thác hình tượng rồng thời Lý, hoa sen, trống đồng, bông lúa, tranh dân gian, thư pháp và các biểu tượng văn hóa Việt Nam. Khi kết hợp cùng vật liệu hiện đại, những giá trị truyền thống được tái hiện bằng ngôn ngữ mỹ thuật mới, gần gũi với đời sống đương đại.
Một dấu mốc quan trọng là việc nghề Kính Nghệ thuật Vinhcoba được hệ thống UNESCO tại Việt Nam bảo trợ, ghi nhận như một nghề sáng tạo mới. Đây không chỉ là niềm vui của cá nhân người nghệ sĩ mà còn góp phần khẳng định khả năng hình thành những ngành nghề mỹ thuật mới từ thực tiễn sáng tạo Việt Nam.
Trên bình diện quốc tế, những huy chương vàng sáng chế và nhiều giải thưởng cao tại các cuộc thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ là minh chứng cho giá trị của các công trình nghiên cứu. Tuy nhiên, điều đáng trân trọng hơn cả là tinh thần đổi mới không ngừng. Mỗi sản phẩm mới đều hướng tới các tiêu chí bền vững: tuổi thọ cao, thân thiện với môi trường, tận dụng vật liệu, tăng giá trị thẩm mỹ và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành kiến trúc – xây dựng.
Ở góc độ mỹ thuật ứng dụng, đóng góp của Vinhcoba không chỉ nằm ở việc tạo ra tác phẩm đẹp mà còn ở việc mở rộng phạm vi sáng tạo của người nghệ sĩ. Ông chứng minh rằng mỹ thuật có thể đồng hành cùng khoa học vật liệu, công nghệ sản xuất và kinh tế sáng tạo để tạo nên những giá trị mới cho xã hội.
Hành trình ấy cũng góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ nghệ nhân và họa sĩ trẻ. Nhiều học trò, cộng sự đã tiếp nối nghiên cứu, sáng tạo và phát triển các dòng sản phẩm mới từ kính nghệ thuật, tạo nên một hệ sinh thái nghề nghiệp giàu sức sống.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy công nghiệp văn hóa, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, những nghiên cứu của Vinhcoba cho thấy mỹ thuật ứng dụng hoàn toàn có thể trở thành động lực của đổi mới sáng tạo. Việc tái chế kính, nâng cao giá trị vật liệu và tạo nên các sản phẩm có tính nghệ thuật, công năng và giá trị kinh tế là một hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững.
Có thể nói, đóng góp lớn nhất của Họa sĩ Vinhcoba không chỉ là những công trình nghệ thuật hay các giải thưởng, mà là việc khai mở một chất liệu mới, một nghề mới và một không gian sáng tạo mới cho mỹ thuật ứng dụng Việt Nam. Đó là hành trình kết nối nghệ thuật, công nghệ và bản sắc dân tộc; từ ánh sáng của kính đến ánh sáng của sáng tạo Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.
