08/10/2026
ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ DỰ ÁN “KINH TẾ TUẦN HOÀN TỪ CÂY CHUỐI BẢN ĐỊA – TRAO QUYỀN CHO PHỤ NỮ LÀO CAI”: CHUYỂN BIẾN TỪ NHẬN THỨC ĐẾN SINH KẾ
Đợt đánh giá giữa kỳ dự án “Kinh tế tuần hoàn từ cây chuối bản địa – Trao quyền cho phụ nữ Lào Cai” là dịp nhìn lại những thay đổi trong thực hành sản xuất và đời sống của người dân tham gia dự án. Những chuyển biến về nhận thức, kỹ thuật canh tác và việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp đang tạo nền tảng để nâng cao năng suất cây chuối, cải thiện thu nhập và phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế gia đình.
Một thay đổi đáng chú ý là người dân đã quan tâm hơn đến việc áp dụng kỹ thuật trong trồng và chăm sóc chuối. Từ cách canh tác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, các hộ từng bước tiếp cận phương pháp chăm sóc phù hợp với nhu cầu của cây và điều kiện vườn trồng. Người dân chú ý hơn đến bón phân, vệ sinh vườn, quản lý chồi và theo dõi sâu bệnh. Các kiến thức được hướng dẫn đã giúp bà con hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa cách chăm sóc, sức khỏe của cây và năng suất thu hoạch, qua đó chủ động điều chỉnh thực hành canh tác.
Đặc biệt, người dân đã biết ủ phân hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh để phục vụ sản xuất. Phụ phẩm từ cây chuối và các nguồn nguyên liệu hữu cơ sẵn có được tận dụng làm phân bón sau quá trình xử lý, ủ hoai. Việc thực hành ủ phân giúp bà con từng bước nhìn nhận phụ phẩm nông nghiệp như một nguồn nguyên liệu có ích, đồng thời hiểu hơn về yêu cầu xử lý đúng kỹ thuật trước khi đưa trở lại vườn trồng. Đây là cách đưa tư duy kinh tế tuần hoàn vào những công việc gần gũi, thiết thực với mỗi hộ gia đình.
Sự thay đổi trong nhận thức đã được thể hiện bằng những việc làm cụ thể trên vườn chuối. Cùng với việc áp dụng kỹ thuật chăm sóc, sử dụng nguồn phân hữu cơ tự ủ góp phần cải thiện điều kiện canh tác và hỗ trợ cây sinh trưởng. Năng suất cây chuối được nâng cao, từ đó thu nhập của người dân tham gia dự án từng bước được cải thiện. Những kết quả này tạo thêm động lực để bà con duy trì các thực hành đã học, tiếp tục đầu tư công sức chăm sóc và gắn bó với cây chuối bản địa.
Trong quá trình đó, phụ nữ có vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận kiến thức và đưa kỹ thuật vào sản xuất của gia đình. Tham gia các hoạt động của dự án giúp chị em có thêm cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và đóng góp ý kiến về cách tổ chức sản xuất. Khi hiểu kỹ thuật và thấy được hiệu quả từ những thay đổi trong canh tác, phụ nữ có thêm cơ sở để tham gia bàn bạc, lựa chọn phương án chăm sóc vườn chuối và sử dụng các nguồn lực của hộ. Đây là nền tảng để mục tiêu trao quyền cho phụ nữ gắn với những hoạt động sinh kế cụ thể. Các chị em cũng được hướng dẫn và có cơ hội thực hành chế biến các sản phẩm từ chuối tại Hợp tác xã.
Đánh giá giữa kỳ cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục củng cố những chuyển biến đã hình thành. Trong giai đoạn tiếp theo, việc hướng dẫn thực hành tại vườn, hỗ trợ người dân ủ phân đúng kỹ thuật và theo dõi hiệu quả canh tác cần được duy trì. Đồng thời, cần ghi nhận thường xuyên năng suất, chi phí và thu nhập của các hộ để làm rõ mức độ cải thiện, rút kinh nghiệm và lựa chọn những cách làm phù hợp để chia sẻ trong cộng đồng.
Từ thay đổi nhận thức đến áp dụng kỹ thuật, từ tận dụng phụ phẩm đến nâng cao năng suất và cải thiện thu nhập, dự án đang từng bước kết nối mục tiêu bảo vệ môi trường với phát triển sinh kế. Dấu mốc giữa kỳ là cơ hội để tiếp tục hoàn thiện cách triển khai, giúp những kiến thức và kỹ năng người dân đã tiếp nhận trở thành thực hành lâu dài. Khi người dân chủ động hơn trong sản xuất và phụ nữ có thêm tiếng nói trong phát triển kinh tế gia đình, cây chuối bản địa có thêm cơ hội trở thành nguồn sinh kế bền vững cho cộng đồng.
MIDTERM EVALUATION OF THE PROJECT “CIRCULAR ECONOMY FROM INDIGENOUS BANANAS – EMPOWERING WOMEN IN LAO CAI”: FROM CHANGES IN AWARENESS TO IMPROVED LIVELIHOODS
The midterm evaluation of the project “Circular Economy from Indigenous Bananas – Empowering Women in Lao Cai” provides an opportunity to reflect on changes in farming practices and the lives of participating households. Improvements in awareness, cultivation techniques, and the use of agricultural by-products are laying the foundation for higher banana yields, better incomes, and a stronger role for women in household economic development.
One notable change is that farmers have become more attentive to applying technical knowledge in banana cultivation and care. Moving beyond practices based primarily on experience, households are gradually adopting methods suited to crop needs and the conditions of their banana gardens. Farmers now pay greater attention to fertilization, garden sanitation, sucker management, and pest and disease monitoring. The guidance provided has helped them better understand the relationship between cultivation practices, plant health, and harvest yields, enabling them to adjust their farming practices more proactively.
In particular, farmers have learned to produce organic compost using microbial preparations. Banana by-products and other locally available organic materials are processed and composted for use as fertilizer. Through this practice, farmers are increasingly recognizing agricultural by-products as useful resources and gaining a better understanding of the need for proper treatment before returning these materials to their gardens. This brings the principles of a circular economy into practical activities that are relevant to everyday household farming.
These changes in awareness have translated into concrete action in banana gardens. Alongside improved crop management, the use of homemade organic compost contributes to better growing conditions and supports plant growth. Banana yields have increased, helping participating households gradually improve their incomes. These results provide further motivation for farmers to maintain the practices they have learned, continue investing time and effort in crop care, and remain committed to growing indigenous bananas.
Women play an important role in acquiring knowledge and applying new techniques to household production. Participation in project activities gives them more opportunities to learn, exchange experiences, and contribute ideas on how farming activities should be organized. As they develop technical understanding and observe the benefits of improved cultivation practices, women are better equipped to participate in discussions, choose approaches to banana garden management, and make decisions about the use of household resources. This provides a foundation for linking women’s empowerment to tangible livelihood activities.
The midterm evaluation also highlights the need to consolidate the changes achieved so far. In the next phase, practical guidance in banana gardens, support for proper composting, and monitoring of farming performance should continue. Regular records of household yields, production costs, and incomes are also needed to clarify the extent of improvement, identify lessons learned, and select suitable practices for sharing within the community.
From greater awareness to the application of cultivation techniques, and from the use of agricultural by-products to higher yields and better incomes, the project is gradually connecting environmental protection with livelihood development. The midterm milestone offers an opportunity to refine implementation and help turn the knowledge and skills farmers have acquired into lasting practices. As farmers become more proactive in production and women gain a stronger voice in household economic development, indigenous bananas have greater potential to become a sustainable source of livelihood for the community.
📌 Trung tâm Nghiên cứu cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu (CRCC)- Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
🏠 Địa chỉ: Phường Quyết Thắng, tỉnh Thái Nguyên
📧 website: https://quatest.vn/
