บริษัท ชัยพงษ์ เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด

10/10/2026

รับซื้อเหล็กตัดไฟแบบหนาครับ สามารถติดต่อได้ครับ

06/10/2026

เคยเจอไหม… ซื้อวาล์วกับท่อขนาดเท่ากัน แต่พอนำมาติดตั้ง รูน็อตกลับไม่ตรงกัน!

สาเหตุหนึ่งคือ “มาตรฐานหน้าแปลนคนละระบบ” เพราะขนาดท่อเท่ากัน ไม่ได้หมายความว่าหน้าแปลนจะประกบกันได้เสมอ

หน้าแปลนที่พบในงานระบบท่อ โดยทั่วไปแบ่งเป็น 3 ตระกูลหลัก คือ อเมริกา ยุโรป และญี่ปุ่น แต่ละระบบมีการกำหนดมิติและชั้นความดันแตกต่างกัน

1. ระบบอเมริกา — ASME / ที่มักเรียกกันว่า ANSI

มาตรฐานที่รู้จักกันมากคือ ASME B16.5 โดยเรียกชั้นความดันเป็น Class เช่น Class 150, 300 และ 600
ในงานซื้อขาย เรามักได้ยินคำว่า “หน้าแปลน ANSI 150” แต่เวลาเขียนสเปค ควรระบุชื่อมาตรฐานและ Class ให้ชัดเจน

*** Class 150 ไม่ได้หมายความว่ารับแรงดันได้สูงสุดเพียง 150 psi เพราะแรงดันที่ยอมรับได้ขึ้นอยู่กับวัสดุและอุณหภูมิใช้งานด้วย

2. ระบบยุโรป — EN / DIN / ISO **ในประเทศไทย ทาง สมอ. ได้เขียน มอก. ขึ้นมาตามระบบนี้

มาตรฐานหลักคือ EN 1092 ซึ่งมีพื้นฐานบางส่วนจากมาตรฐาน DIN ของเยอรมนี จึงยังพบการเรียกในตลาดว่า “หน้าแปลน DIN”

ระบบนี้เรียกชั้นความดันเป็น PN เช่น PN6, PN10, PN16 และ PN25

สำหรับ EN 1092 ยังแยกมาตรฐานตามวัสดุ เช่น EN 1092-1 สำหรับหน้าแปลนเหล็ก และ EN 1092-2 สำหรับหน้าแปลนเหล็กหล่อ

*** PN เป็นชื่อกำหนดชั้นความดัน การเลือกใช้งานจริงยังต้องตรวจสอบวัสดุ อุณหภูมิ และข้อกำหนดของมาตรฐานประกอบกัน

3. ระบบญี่ปุ่น — JIS

มาตรฐานที่พบ เช่น JIS B 2220 สำหรับหน้าแปลนเหล็ก โดยเรียกชั้นความดันเป็น 5K, 10K, 16K และ 20K เป็นต้น

หลายคนคุ้นเคยกับคำว่า “หน้าแปลน JIS 10K” แต่ต้องระวังว่า JIS 10K กับ PN10 ไม่ได้มีมิติและข้อกำหนดเหมือนกันทุกด้าน จึงไม่ควรเลือกทดแทนกันจากตัวเลขเพียงอย่างเดียว

ขนาดเท่ากัน ทำไมประกบกันไม่ได้?
แม้จะเป็นท่อหรือวาล์วขนาด DN100 หรือที่เรียกกันว่า 4 นิ้วเหมือนกัน แต่หน้าแปลนต่างมาตรฐานอาจมีรายละเอียดต่างกัน เช่น

• เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกหน้าแปลน
• เส้นผ่านศูนย์กลางวงรูน็อต หรือ PCD
• จำนวนรูและขนาดรูน็อต
• ความหนาหน้าแปลน
• รูปแบบผิวหน้าสัมผัส เช่น หน้าเรียบ FF หรือหน้ายก RF

และแม้รูน็อตจะตรงกัน ก็ยังต้องตรวจสอบความเหมาะสมของผิวหน้า ปะเก็น และพิกัดแรงดันก่อนใช้งาน

***ก่อนสั่งซื้อหน้าแปลน วาล์ว หรืออุปกรณ์ท่อ ควรระบุให้ครบ
- ขนาดท่อ เช่น DN100 หรือ NPS 4
- มาตรฐานหน้าแปลน เช่น EN 1092-1, ASME B16.5 หรือ JIS B 2220
- ชั้นความดัน เช่น PN10, PN16, Class 150 หรือ 10K
- วัสดุและรูปแบบผิวหน้าสัมผัส
- แรงดันและอุณหภูมิใช้งาน
- การระบุแค่ “หน้าแปลน DN100 หรือ ขนาด 4" จึงยังไม่เพียงพอสำหรับการสั่งซื้อครับ

เลือกมาตรฐานให้ตรงกันตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบโครงการและจัดซื้อ ช่วยลดปัญหาหน้างาน ประหยัดเวลาติดตั้ง และทำให้ระบบท่อใช้งานได้ตามที่ออกแบบไว้

#หน้าแปลน **ge #ระบบท่อ #วาล์ว #งานวิศวกรรม

03/10/2026

Butterfly Valve ใช้แทน Sluice Gate ในหมู่บ้านและคอนโดได้ไหม และช่วยป้องกันน้ำท่วมได้หรือไม่?

บริเวณทางระบายน้ำออกจากหมู่บ้านหรือคอนโด มักมีอุปกรณ์สำหรับปิดกั้นน้ำ เพื่อควบคุมการระบายออกจากโครงการ อุปกรณ์ที่พบได้คือ Sluice Gate หรือประตูน้ำแบบบานเลื่อน แต่ในบางพื้นที่อาจมีข้อจำกัดด้านการติดตั้ง จึงเกิดคำถามว่า สามารถใช้ Butterfly Valve หรือวาล์วปีกผีเสื้อแทนได้หรือไม่ และจะช่วยป้องกันน้ำท่วมได้แค่ไหน

คำตอบต้องพิจารณาสองเรื่องแยกกัน ได้แก่ ความเหมาะสมทางวิศวกรรม และ ความสอดคล้องกับข้อกำหนดของโครงการ

ปิดกั้นน้ำเสียกับป้องกันน้ำท่วม ต่างกันอย่างไร?

การปิดกั้นน้ำเสียออกจากโครงการ คือการหยุดการไหลจากด้านในออกสู่ด้านนอก เช่น เมื่อระบบบำบัดมีปัญหา หรือจำเป็นต้องกักน้ำไว้เพื่อตรวจสอบและจัดการ

ส่วนการป้องกันน้ำท่วมผ่านท่อระบายน้ำ คือการหยุดน้ำจากด้านนอกไม่ให้ไหลย้อนเข้ามา เมื่อระดับน้ำในคลองหรือท่อสาธารณะสูงกว่าระดับน้ำภายในโครงการ

ดังนั้น Buttterfly valve สามารถใช้แทน Sluice Gate ได้ แต่อาจมีความเสี่ยงเรื่องเกียร์ติดได้เพราะน้ำสามารภไหลเข้าไปสะสมในกล่องเกียร์ได้ แต่ Butterfly valve ก็มีข้อดีเรื่องระยะความสูงที่น้อยกว่า Sluice Gate ทำให้สามารถติดตั้งแบบซ่อนในบ่อได้ง่ายกว่า

#บริหารจัดการน้ำ #ระบบระบายน้ำ #งานระบบน้ำ #น้ำรั่ว #ป้องกันน้ำท่วม #ประตูน้ำ #หน้าจาน #ระบบประปา #วาล์วน้ำ #วาล์วปีกผีเสื้อ #ฤดูฝน #ประตูระบายน้ำ #มอก382

02/10/2026

การทดสอบการเปิด-ปิด ประตูน้ำบานเลื่อน Sluice Gate (Slide Gate)

#ป้องกันน้ำท่วม #ประตูน้ำ #ระบบชลประทาน #ระบบระบายน้ำ #น้ำรั่ว #ระบบส่งน้ำ #บริหารจัดการน้ำ #งานระบบน้ำ

การทดสอบประตูน้ำบานเลื่อน Slide gate ตามมาตรฐาน AWWA C560 จะแบ่งออก...

28/09/2026

ช่วงนี้ฝนตกบ่อยอาจจะเกิดปัญหาน้ำท่วมได้
ถ้าเราต้องการป้องกันน้ำท่วมโดยการใช้ Sluice Gate หรือ ประตูน้ำบานเลื่อน เราจะเลือกยังไง หรือออกแบบยังไง?
สามารถเข้าไปอ่านเพิ่มเติมได้ในบทความนี้เลยครับ

การเลือกใช้ Sluice Gate โดยเบื้องต้นจำเป็นต้องคำนึงถึง 4 ประการหลักคือ

Size หรือขนาด การเลือกขนาดจะแบ่งเป็น 2 แบบ ขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งาน
1.1 แบบติดที่ปากท่อ ซึ่งจะขึ้นอยู่กับขนาดท่อที่เราต้องการนำไปปิด โดยถ้านำไปปิดท่อ คลส. ขนาด 80 ซม. ก็ควรเลือกใช้ Sluice Gate ขนาด 800×800 มม.
1.2 แบบเสียบเข้าในรางยู ในแบบนี้จะเจอไม่บ่อยเพราะส่วนมากจะไปติดตั้งที่ปลายทางและที่ปลายทางจะเป็นบ่อรับทำให้เป็นแบบลักษณ์การติดตั้งแบบ 1.1 แต่ถ้าจำเป็นต้องติดตั้งแบบนี้ จะทำการวัดความกว้างและสูงของรางยูเพื่อออกแบบความกว้างและความสูงของประตูน้ำตามหน้างาน แต่อย่างไรก็ตามการนำประตูน้ำไปใช้ในรางยูจะทำให้เกิดการขวางทางน้ำจากกรอบประตูน้ำ และทำให้ประสิทธิภาพการระบายน้ำของรางยูจะลดลงอย่างมาก
Installation หรือลักษณะการติดตั้ง การติดตั้งทั่วๆไปในบ้านเราจะมี 2 แบบหลักๆ คือ

2.1 แบบทั่วไป การติดตั้งในแบบนี้พวงมาลัย เกียร์ และเพลาโผล่ขึ้นมาจากบ่อ ซึ่งอาจทำให้บดบังทัศนวิสัย หรือกีดขวางเส้นทางจราจรได้ เพื่อเลียกเลี่ยงปัญหาต่างๆเหล่านี้จึงมีการออกแบบแบบที่ 2.2 ขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหานี้
2.2 แบบติดตั้งให้หลบอยู่ภายในบ่อพัก โดยถ้าต้องการติดตั้งแบบนี้ต้องเลือกใช้ Sluice Gate แบบ Non-Rising Stem หรือ ประตูน้ำบานเลื่อนแบบก้านไม่ยก โดยตัวบานประตูน้ำจะยกขึ้นมาเมื่อเราทำการเปิดประตูน้ำ แต่เพลาของประตูน้ำจะไม่เคลื่อนที่ขึ้นเหมือนแบบ 2.1 ทำให้เพลาไม่โผล่ขึ้นไปบนพื้นถนนและไม่กีดขวางทางจราจร ถ้าจำเป็นต้องติดตั้งแบบนี้จำเป็นจะต้องออกแบบความลึกบ่อและระยะท่อให้เหมาะสม โดยระยะจาก หลังท่อถึงพื้น ต้องมากกว่า ขนาดของประตูน้ำ + 60 ซม. เป็นอย่างน้อยและท้องท่อถึงก้นบ่อไม่ความน้อยกว่า 15 ซม. เพื่อให้ประตูน้ำสามารถติดตั้งภายในบ่อได้ และประตูน้ำแบบ Non-Rising แบบนี้จะมีข้อเสียคือถ้าน้ำท่วมบานประตูเราจะไม่สามารถรู้ได้ว่าตอนนี้ประตูน้ำเปิดหรือปิดอยู่ หรือเปิดอยู่เท่าไร
Usage & Type หรือการใช้งานและชนิดของประตูน้ำ โดยหลักๆทางเราจะแบ่งออกเป็น 3 แบบ คือ
3.1 การรั่วซึมตามมาตรฐาน AWWA โดยการเลือกประตูน้ำบานเลื่อนที่ผลิตตามมาตรฐาน AWWA ซึ่งมีอยู่ 4 มาตรฐานหลัก (สามารถอ่านเพิ่มเติมได้โดยการคลิ๊กที่นี่) ซึ่งโดยปกติตามมาตรฐาน AWWA นั้นจะอนุญาตให้มีการรั่วซึ่มไม่เกินประมาณ 1.25 ลิตรต่อนาทีต่อเส้นรอบบาน 1 เมตร โดยสามารถเข้าไปอ่านมาตรฐานการทดสอบเพิ่มเติมได้ที่นี่>>> มาตรฐานการทดสอบประตูน้ำบานเลื่อน
3.2 แบบชะลอน้ำ เป็นการเลือกใช้ประตูน้ำเพื่อชะลอไม่ให้น้ำจากภายนอกเข้ามาในระบบเร็วเกินไป ปกติจะนำไปใช้กับระบบที่มีระบบในการสูบน้ำออกอยู่แล้ว ซึ่งประตูน้ำแบบนี้จะประหยัดค่าประตูน้ำ(ในกรณีที่เทียบกับการผลิตตามมาตรฐานAWWAในวัสดุเดียวกัน) และถ้าเลือกใช้วัสดุเป็นสแตนเลสจะลดเรื่องการซ่อมบำรุงไปได้มากจนแทบไม่ต้องบำรุงรักษาอะไรเลย
3.3 แบบไม่ให้มีการรั่วซึม แบบนี้จะเป็นการใส่ยางเพื่อเป็นซีลไว้ป้องกันน้ำรั่ว ซึ่งไม่มีมาตรฐานรองรับการผลิต เพราะการใส่ซีลยางเข้าไปในประตูน้ำลักษณะนี้จะไม่เหมาะกับการซ่อมบำรุงอย่างมาก เนื่องจากอายุการใช้งานของซีลยางจะต่ำ และการเปลี่ยนซีลสำหรับประตูน้ำบานเลื่อนนั้นจะยากมากเพราะจำเป็นต้องบล็อคน้ำเพื่อจะลงไปเปลี่ยนซีลทุกครั้ง
Material หรือวัสดุ ในประเทศไทยวัสดุที่ใช้ทั่วๆไปจะมี 3 แบบ ได้แก่
4.1 เหล็กเหนียว ซึ่งจะมีราคาถูก ส่วนมากจะใช้กับแบบชะลอน้ำเพราะราคาถูก แต่จำเป็นต้องทำการเปิด-ปิดบานประตูทุกๆ 1-2 เดือนเพื่อป้องกันการที่บานกับกรอบบานติดกันเพราะสนิมและทำให้ไม่สามารถเปิดหรือปิดบานได้ อย่างไรก็ตามการเลือกใช้เหล็กเหนียวมาทำประตูน้ำ Sluice Gate เป็นการเลือกวัสดุที่ไม่เหมาะกับงาน ทำให้ต้องทำการบำรุงรักษาบ่อย ควรทำสี 3 ปีครั้งเป็นอย่างน้อย และที่สำคัญคือต้องมีคนมาคอยเปิด-ปิดทุกๆ 1-2 เดือน สำคัญมากๆ***
4.2 เหล็กหล่อ จะราคาสูงกว่าเหล็กเหนียวเพราะทนการกัดกร่อนจากการเกิดสนิมได้ดีกว่า และส่วนมากผลิตตาม AWWA C560 ทำให้เป็นบานที่มีมาตรฐานและทนต่อการใช้งานและดูแลรักษาไม่เยอะ(เปิด-ปิด 1 ปีครั้ง และทำสีทุกๆ 3-5 ปี)
4.3 สแตนเลส โดยปกติถ้าผลิตตามาตรฐาน AWWA C561 จะมีการรั่วซึมต่ำ การบำรุงรักษาระยะสั้นไม่เยอะแต่ราคาสูงมาก และซีลมีอายุการใช้งานนานเกิน 5 ปี แต่เมื่อต้องเปลี่ยนซีลจะทำได้ยาก โดยถ้าจะติดตั้งในระบบที่มีระบบสูบน้ำออกช่วยเราแนะนำให้ใช้แบบไม่มีซีล(แบบชะลอน้ำ) เพราะสแตนเลสจะทนต่อการกัดกร่อนได้ดีมากและเมื่อไม่มีซีลจะทำให้เราไม่ต้องดูแลและบำรุงรักษาอะไรเลยไปเป็น 10 ปีได้สบายๆ

26/09/2026

ประตูระบายน้ำ Flap Valve เป็นประตูน้ำที่ใช้สำหรับป้องกันน้ำน้ำท่วมโดยจะป้องกันไม่ให้น้ำไหลย้อนเข้าท่อระบายน้ำ และยังป้องกันสัตว์เลื้อยคลายเข้าท่อระบายน้ำอีกด้วย โดยการผลิตจะอ้างอิงตามมาตรฐานอุตสาหกรรม มอก.383-2529 หรือตามมาตรฐานต่างๆที่ลูกค้ากำหนด

อุปกรณ์เสริมต่างๆ
ลูกตุ้ม (Counter Weight)
ระบบไฮโดรลิก (Hydraulic Actuator)

ชนิดของประตูระบายน้ำ
แบบแหวนยาง Rubber Seat
แบบแหวนโลหะ Metal Seat

ช่วงนี้ฝนตกบ่อย ดูแลสุขภาพกันด้วยนะครับ

#ประตูน้ำ #ระบบท่อ #ระบบสูบน้ำ #ระบบชลประทาน #หน้าจาน #หน้าจานตาดีเหล็กเหนียว #หน้าแปลนเหล็ก #ระบบระบายน้ำ #ป้องกันน้ำท่วม #วาล์วกันน้ำย้อน

24/09/2026

ทรายน่ากลัวแค่ไหนต่อวาล์วและอุปกรณ์ในระบบท่อ?

หลายคนอาจมองว่า “ทราย” เป็นเพียงวัสดุเม็ดเล็ก ๆ ที่ไม่น่าจะทำอันตรายต่อวาล์วหรือน็อตเหล็กที่มีความแข็งแรงได้มากนัก

แต่เมื่อทรายเจอกับน้ำที่มีแรงดันสูง ความเสียหายอาจเกิดขึ้นเร็วกว่าที่คิด

ตัวอย่างเช่น เมื่อปะเก็นยางระหว่างหน้าจานเกิดการรั่ว น้ำภายในท่อจะพุ่งฉีดออกมาจากช่องว่างด้วยความเร็วสูง หากบริเวณรอบวาล์วเป็นดินทราย กระแสน้ำจะพาเม็ดทรายให้เคลื่อนที่ หมุนวน และกระแทกบริเวณเดิมอย่างต่อเนื่อง

เม็ดทรายที่เคลื่อนที่ไปกับน้ำจะเสียดสีกับชิ้นส่วนต่าง ๆ เช่น
• ตัววาล์ว
• หน้าแปลน
• น็อตและสตัดโบลต์
• ท่อและข้อต่อ

การหมุนวนของน้ำและทรายในลักษณะนี้คล้ายกับการนำกระดาษทรายหรือหินเจียร์มาถูชิ้นงานอย่างต่อเนื่อง ซ้ำยังเกิดขึ้นตลอดเวลาที่ระบบยังมีแรงดันและยังไม่ได้หยุดรอยรั่ว เหมือนเราถือใบเจียร์ เจียร์ชิ้นงานตลอด 24 ชม.

ในทางวิศวกรรม ความเสียหายลักษณะนี้เรียกว่า “การสึกกร่อนจากการขัดถู” หรือ Abrasive Erosion

ช่วงแรก เม็ดทรายจะเริ่มขัดสีหรือชั้นเคลือบให้หลุดออก หลังจากนั้นจึงกัดเซาะเนื้อโลหะโดยตรง ทำให้ผิวชิ้นงานเป็นร่อง บางลง และสูญเสียความแข็งแรง

จากรอยรั่วเล็ก ๆ อาจกลายเป็นความเสียหายใหญ่

ในบางกรณีพบว่า กระแสน้ำที่พาทรายหมุนวนอยู่บริเวณหน้าแปลน สามารถกัดเซาะน็อตจนขาดไปถึง 4 ตัวภายในคืนเดียว รวมถึงเนื้อหน้าแปลนก็แหว่งหายไปด้วย

เหตุการณ์เช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อมีปัจจัยร่วมกัน ได้แก่
• แรงดันน้ำ
• ช่องรั่วมีขนาดเล็กจนเกิดน้ำพุ่งความเร็วสูง
• บริเวณโดยรอบมีทรายจำนวนมาก
• กระแสน้ำและทรายพุ่งกระแทกจุดเดิมอย่างต่อเนื่อง

เมื่อน็อตเริ่มขาด แรงกดรัดหน้าแปลนจะกระจายไม่สม่ำเสมอ ทำให้ปะเก็นเปิดมากขึ้น รอยรั่วจึงขยายตัวและปล่อยน้ำออกมามากกว่าเดิม กลายเป็นวงจรที่ทำให้ความเสียหายลุกลามอย่างรวดเร็ว

น้ำรั่ว → ทรายเคลื่อนที่ → ชิ้นส่วนสึก → น็อตบางลง → รอยต่อเปิดมากขึ้น → น้ำรั่วรุนแรงขึ้น

นอกจากความเสียหายต่อวาล์วและน็อตแล้ว น้ำยังสามารถชะล้างทรายและดินรอบแนวท่อจนเกิดโพรงใต้ดิน ทำให้วาล์วหรือท่อทรุดตัว แนวท่อเคลื่อน และพื้นดินหรือถนนด้านบนยุบตัวได้อีกด้วย

อย่ามองข้ามรอยรั่วแม้เพียงเล็กน้อย***
หากพบว่าบริเวณวาล์วใต้ดินมีน้ำซึม พื้นเปียกผิดปกติ มีทรายไหลออกมากับน้ำ หรือแรงดันในระบบลดลง ควรรีบตรวจสอบทันที เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นใต้ดินอาจรุนแรงกว่าสิ่งที่มองเห็นจากด้านบน

📌 สรุป

ทรายอาจดูเป็นเพียงเม็ดเล็ก ๆ แต่เมื่อถูกพาไปด้วยน้ำแรงดันสูง เม็ดทรายเหล่านั้นสามารถทำหน้าที่เหมือนวัสดุขัดที่เสียดสีชิ้นงานอย่างต่อเนื่อง จนตัววาล์ว หน้าแปลน และน็อตถูกกัดเซาะ บางลง หรือขาดได้ในเวลาอันสั้น

ดังนั้น รอยรั่วเล็ก ๆ ในระบบท่อจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก โดยเฉพาะเมื่อติดตั้งอยู่ใต้ดินและมีทรายล้อมรอบ ยิ่งปล่อยไว้นาน ความเสียหายยิ่งลุกลาม และค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมก็จะยิ่งสูงขึ้น

ในภาพเป็นภาพ Flap Valve ที่ถูกทรายกัด เนื่องจากมีการเปิดเครื่องสูบน้ำในขณะที่ต้นทางทำการลอกตะกอนเลนอยู่ ทำให้ปั๊มดูดตะกอนทรายขึ้นมากและถูกส่งผ่านมาที่ Flap Valve

#ทรายกัดวาล์ว #วาล์วใต้ดิน #วาล์วน้ำ #ประตูน้ำ #ระบบท่อ #ระบบประปา #น้ำรั่ว #หน้าแปลน #ปะเก็นยาง #น็อตวาล์ว #การสึกกร่อน #งานท่อใต้ดิน #บำรุงรักษาวาล์ว #วิศวกรรมประปา

23/09/2026

ป้องกันน้ำท่วมควรใช้อะไร?
ระหว่าง Flap Valve กับ Sluice Gate ความเหมือนที่แตกต่าง

ก่อนอื่นเราต้องรู้จักกับวาล์วทั้ง 2 แบบก่อน

Flap Valve เป็นวาล์วชนิดหนึ่งที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมการไหลของของเหลวทางเดียวใช้ทั้งในระบบระบายน้ำทั้งน้ำดีและน้ำเสีย หลักการทำงานของ Flap Valve คือ เมื่อมีแรงดันจากของเหลวจากด้านใน วาล์วจะเปิดโดยอัตโนมัติเพื่อให้ของเหลวไหลผ่านได้อย่างอิสระ แต่เมื่อแรงดันลดลงหรือมีการไหลย้อนกลับ วาล์วจะปิดเองเพื่อป้องกันการไหลกลับของของเหลว วาล์วประเภทนี้มักจะติดตั้งในปลายท่อหรือจุดที่ต้องการป้องกันการไหลย้อนกลับ เช่น บริเวณทางระบายน้ำหรือทางออกของท่อระบายน้ำเสีย วัสดุที่ใช้ในการผลิต Flap Valve มักเป็นวัสดุที่มีความแข็งแรง เช่น เหล็กหล่อหรือสแตนเลส เพื่อให้ทนทานต่อสภาพการใช้งานที่หลากหลายและยืดอายุการใช้งานของวาล์วในระยะยาว
Sluice Gate เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการควบคุมการไหลของน้ำในช่องทางน้ำต่างๆ เช่น คลอง, ท่อท่อระบายน้ำหรือท่อส่งน้ำ หรือเขื่อน โดยสามารถควบคุมการเปิด-ปิดด้วยชุดยกเพื่อปรับปริมาณการไหลของน้ำตามต้องการ มักใช้ในงานชลประทานและการจัดการน้ำเพื่อควบคุมระดับน้ำและป้องกันน้ำท่วม ตัวประตูมักทำจากวัสดุที่ทนทาน เช่น เหล็กหล่อหรือสแตนเลส เพื่อให้ทนต่อการกัดกร่อนและสภาพแวดล้อมที่ชื้นตลอดเวลา มาตรฐานที่ใช้โดยทั่วไปในระดับสากลคือ AWWA C 560 และ AWWA C561

Flap Valve
ข้อดี:
การทำงานอัตโนมัติ: Flap Valve เปิด-ปิดโดยอัตโนมัติขึ้นอยู่กับแรงดันของของเหลว ไม่ต้องไปหมุนเปิดปิด เหมาะกับบริเวณที่น้ำขึ้น-ลงตลอดเวลา
ติดตั้งง่าย: การออกแบบที่เรียบง่ายและขนาดกะทัดรัดทำให้ติดตั้งง่าย
ราคาถูกและค่าบำรุงรักษาต่ำ: ราคาถูกเมื่อเทียบกับ Sluice Gate เนื่องจากไม่มีส่วนที่เคลื่อนไหวมากนัก การบำรุงรักษาจึงไม่ซับซ้อนและใช้ต้นทุนน้อย
ข้อเสีย:
ควบคุมการไหลไม่ได้: Flap Valve ออกแบบมาเพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ ไม่สามารถควบคุมปริมาณการไหลของของเหลวได้ ถ้าน้ำด้านในต่ำจนไม่มีแรงดันเป็นเวลานานจะทำให้น้ำขังและเน่าเสียได้
ติดตั้งได้รูปแบบเดียว: สามารถติดตั้งได้แต่แบบ On seating ทำให้ต้องติดตั้งที่ปลายท่อหรือปลายทางได้อย่างเดียว

Sluice Gate
ข้อดี:
ควบคุมการไหลได้: Sluice Gate สามารถเปิด-ปิดได้ตามระดับที่ต้องการ ทำให้ควบคุมปริมาณการไหลของน้ำได้ ไม่เกิดน้ำขังและเน่าเสีย
รองรับการไหลปริมาณมาก: เหมาะสำหรับการใช้งานในระบบที่ต้องการควบคุมการไหลของน้ำในปริมาณมาก เช่น ในเขื่อนหรือระบบชลประทาน
ทนทานและใช้งานได้ยาวนาน: Sluice Gate มักทำจากวัสดุที่แข็งแรงและทนทานต่อการกัดกร่อน ทำให้มีอายุการใช้งานยาวนาน
ติดตั้งได้หลายรูปแบบ: Sluice Gate จะสามารถติดตั้งได้ 2 แบบ ทั้งแบบ on Seating และ Off seating ทำให้สามารถป้องกันน้ำท่วมโดยการติดตั้งภายในพื้นที่ของเราได้
ข้อเสีย:
ราคาสูง: ราคาจะสูงกว่า Flap Gate และจะยิ่งแตกต่างมากยิ่งขึ้นเมื่อขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ
ต้องการการควบคุมด้วยมือหรือกลไก: การเปิด-ปิดต้องใช้การควบคุมด้วยมือหรือระบบกลไกเสริม ทำให้การใช้งานในบางกรณีไม่สะดวกเท่าที่ควร เช่นกรณีที่น้ำขึ้น-ลงบ่อยๆ ทำให้ต้องหมุนเปิดปิดบ่อยๆ

สรุป
Flap Valve เหมาะสำหรับการใช้งานที่ต้องการป้องกันการไหลย้อนกลับและติดตั้งง่ายโดยมีค่าใช้จ่ายต่ำ ไม่ต้องเปิด-ปิดเองเหมาะกับกรณีที่ต้องเปิด-ปิดบ่อย แต่ต้องติดที่ปลายท่อเท่านั้น ในขณะที่ Sluice Gate เหมาะกับงานที่ต้องการควบคุมการไหลของน้ำไม่เกิดน้ำขังและเน่าเสีย แต่มีราคาสูงมากกว่า แต่สามารถติดตั้งทั้งด้านในและด้านนอกเพราะสามารถรับน้ำได้ 2 ทาง

อ่านบทความอื่นๆ
https://www.chaipongengineering.com/%e0%b8%9a%e0%b8%97%e0%b8%84%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a1/

21/09/2026

ก่อนผลิตหรือสั่งซื้อหน้าแปลนตาดี(หน้าจานตาดี) ต้องระบุอะไรบ้าง?

ควรระบุข้อมูลอย่างน้อยดังนี้:
1. มาตรฐาน เช่น กปภ., EN 1092-1, JIS B 2220 หรือ ASME B16.5
2. ขนาด DN
3. ชั้นแรงดัน เช่น PN10, PN16, 10K หรือ Class 150
4. ประเภทหน้าแปลน เช่น Plate Fl**ge, Slip-on Fl**ge หรือ Weld Neck Fl**ge
5. วัสดุและเกรดวัสดุ
6. ผิวหน้า เช่น Flat Face หรือ Raised Face

แล้วถ้าไม่ทราบว่าหน้าแปลนเดิมใช้มาตรฐานอะไรต้องทำยังไง?
1. นับจำนวนรู
2. วัดขนาดขนาดรู และ PCD
3. วัดความหนาหน้าแปลน
แจ้ง 3 อย่างนี้มาทางเรา เราก็จะสามารถระบุได้ว่าหน้าแปลนตัวนั้นเป็นมาตรฐานอะไร

https://www.chaipongengineering.com/product-category/%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a5%e0%b9%8c%e0%b8%a7/flange/

#ระบบท่อ #ระบบสูบน้ำ #ระบบส่งน้ำ #ระบบชลประทาน #ระบบประปา #หน้าแปลน #หน้าแปลนเชื่อม #หน้าแปลนเหล็ก #หน้าจาน #หน้าจานเหล็ก #หน้าจานเหล็กเหนียว #หน้าจานตาดีเหล็กเหนียว #หน้าจานตาดี

18/09/2026

ระบบมาตรฐานหน้าแปลน(หน้าจาน)ที่พบบ่อย

1. ระบบ EN/DIN หรือระบบ PN
EN ย่อมาจาก European Norm มาจากมาตรฐานร่วมของยุโรป และ DIN ย่อมาจาก Deutsches Institut für Normung หรือสถาบันมาตรฐานแห่งประเทศเยอรมนี
ปัจจุบันมาตรฐานหน้าแปลน DIN เดิมจำนวนมากถูกแทนที่ด้วย EN 1092 แต่ในประเทศไทยยังนิยมเรียกหน้าแปลนระบบ PN ว่า “DIN” อยู่

ตัวอย่างการระบุ:
DN100 PN10
DN300 PN16

ความหมาย
DN คือขนาดท่อระบุ เช่น DN100 คือท่อเส้นผ่านศูนย์กลาง 100 มม.
PN คือชั้นความดันระบุ เช่น PN10 มีพิกัดอ้างอิง 10 bar

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
EN 1092-1 สำหรับหน้าแปลนเหล็กและสเตนเลส
EN 1092-2 สำหรับหน้าแปลนเหล็กหล่อและเหล็กหล่อเหนียว
ISO 7005 เป็นกลุ่มมาตรฐานสากลเกี่ยวกับหน้าแปลนโลหะ
EN 1092-2 ครอบคลุมหน้าแปลนเหล็กหล่อหลายชั้นแรงดันและหลายขนาด โดยรวมถึงหน้าแปลนสำหรับท่อ วาล์ว และอุปกรณ์ประกอบต่าง ๆ ข้อมูลขอบเขต EN 1092-2

PN10 กับ PN16 ต่อกันได้ไหม?
ต่อได้ถ้าขนาดภายนอก จำนวนรู และ PCD เหมือนกัน โดยหน้าแปลนสำหรับท่อที่มีขนาดเล็กกว่าหรือเท่ากับ DN150 จะสามารถต่อเข้ากันได้

2. ระบบ JIS หรือในไทยจะเรียกกันว่าหน้าแปลน K
JIS เป็นมาตรฐานอุตสาหกรรมญี่ปุ่น พบมากในปั๊มน้ำ วาล์ว เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ผลิตจากญี่ปุ่น ไต้หวัน เกาหลี หรือประเทศในเอเชีย

ตัวอย่าง:
JIS 5K
JIS 10K
JIS 16K

มาตรฐานที่พบมากคือ JIS B 2220 – Steel Pipe Fl**ges

ตัวอักษร K มีที่มาจากระบบแรงดัน kgf/cm² แต่ในการออกแบบจริงต้องเปิดตารางแรงดัน–อุณหภูมิของมาตรฐาน ไม่ควรนำเลข K ไปเทียบกับ bar โดยตรงเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะถ้าใช้กับของไหลที่มีอุณหภูมิสูง

*** จุดที่มักเข้าใจผิดหลายคนคิดว่า JIS 10K = PN10 *** ต้องระวังเพราะไม่สามารถประกบด้วยกันได้ ถึงแม้ระดับแรงดันจะใกล้เคียงกัน แต่ขนาดวงนอก จำนวนรู ขนาดรู และ PCD จะแตกต่างกัน จึงอาจประกบกันไม่ได้

ตัวอย่างเช่น วาล์ว JIS 10K ต้องใช้หน้าแปลนที่เจาะรูตาม JIS 10K ไม่ควรสั่งเพียงว่า “หน้าแปลน 10 bar”

3. ระบบ ASME หรือที่มักเรียกว่า ANSI
เป็นระบบอเมริกัน นิยมในงานน้ำมัน ก๊าซ ไอน้ำ เคมี โรงไฟฟ้า และระบบท่ออุตสาหกรรม

มาตรฐานหลัก ได้แก่
ASME B16.5 สำหรับหน้าแปลนและข้อต่อหน้าแปลนขนาด NPS ½ ถึง NPS 24
ASME B16.47 สำหรับหน้าแปลนขนาดใหญ่ NPS 26 ถึง NPS 60
ASME B16.1 สำหรับหน้าแปลนเหล็กหล่อ
ASME B16.42 สำหรับหน้าแปลนเหล็กหล่อเหนียว

ชั้นแรงดันที่พบบ่อย ได้แก่
Class 125
Class 150
Class 300
Class 150 ไม่ได้หมายถึงรับแรงดัน 150 psi

ตัวเลข Class เป็นชื่อของกลุ่ม Pressure–Temperature Rating ไม่ใช่แรงดันใช้งานตรงตัว ความดันที่อนุญาตจริงขึ้นอยู่กับ:
วัสดุหน้าแปลน
อุณหภูมิใช้งาน
กลุ่มวัสดุในมาตรฐาน
ประเภทหน้าแปลน
คุณภาพการประกอบ

ดังนั้นหน้าแปลน Class 150 ที่อุณหภูมิปกติอาจรับแรงดันได้มากกว่า 150 psi แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ค่าความดันที่อนุญาตจะลดลง

ASME Class 150 เท่ากับ PN16 หรือไม่?
ไม่เท่ากันโดยมาตรฐาน แม้บางครั้งถูกจัดอยู่ในกลุ่มงานแรงดันใกล้เคียงกัน แต่ขนาดวงนอก PCD จำนวนรู และขนาดรูไม่เหมือนกัน จึงไม่ควรนำมาต่อกันโดยไม่ตรวจสอบแบบ

แล้วหน้าแปลนตาม มอก. กปภ. กปน. และข้อกำหนดโครงการในประเทศไทยใช้ระบบไหนเป็นหลัก?
เราใช้ระบบ EN/DIN หรือระบบ PN เป็นหลักครับ ^_^