18/04/2026
รวยไม่ไหวแล้ว?! นักฟิสิกส์เปลี่ยนตะกั่ว ให้กลายเป็นทองคำได้สำเร็จ!... ความฝันของนักเล่นแร่แปรธาตุในยุคกลางคือการอยากเปลี่ยนสสารธรรมดาให้เป็นทองคำบริสุทธิ์ และตอนนี้นั้นได้กลายได้กลายเป็นความจริงแล้วในยุคของเรา! ด้วยวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์ขั้นสูงที่เซิร์น (CERN)
เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นภายในเครื่องเร่งอนุภาคแฮดรอนขนาดใหญ่ (Large Hadron Collider) หรือ LHC ซึ่งเป็นอุโมงค์ความยาว 17 ไมล์ที่ซ่อนอยู่ใต้ดินบริเวณพรมแดนฝรั่งเศส-สวิส โดยทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคนซัส (University of Kansas) นำโดย แดเนียล ทาเปีย ทากากิ (Daniel Tapia Takaki) พวกเขาได้ใช้เครื่องตรวจวัดสถานะอลิซ (ALICE detector) ดักจับร่องรอยการเกิดทองคำจากตะกั่วได้สำเร็จ
แทนที่จะบังคับให้อนุภาคพุ่งชนกันตรงๆ จนแตกกระจายเป็นเศษซาก พวกเขาเลือกใช้วิธีที่พลิกแพลงกว่านั้น ที่เรียกว่า การชนแบบเฉียดฉิวสุดขอบ (Ultra-peripheral collisions) หลักการคือการปล่อยให้ไอออนของตะกั่วเคลื่อนที่สวนกันด้วยความเร็วสุดขีดถึง 99.999993 เปอร์เซ็นต์ของความเร็วแสง แล้วก็ปล่อยให้มันเฉียดผ่านกันไปโดยไม่มีการสัมผัสทางกายภาพใดๆ เลย
แต่ความน่าสนใจอยู่ตรงที่ เมื่อไอออนตะกั่วที่มีโปรตอน 82 ตัวถูกเร่งให้เร็วระดับนั้น มันจะสร้างสนามแม่เหล็กไฟฟ้าที่ทรงพลังและส่องสว่างด้วยอนุภาคแสงหรือ โฟตอน (Photon) ออกมา ทำหน้าที่เสมือนแสงแฟลชถ่ายภาพพลังงานสูง (High-energy flashbulb)
เมื่อแสงแฟลชจากตะกั่วทั้งสองฝั่งสาดมาทำปฏิกิริยากัน พลังงานมหาศาลจะทะลวงลึกลงไปสั่นคลอนโครงสร้างภายในนิวเคลียสของตะกั่วจนสามารถเตะเอาโปรตอนให้หลุดกระเด็นออกมาได้ และเมื่อตะกั่วถูกกระชากโปรตอนออกไป 3 ตัว จากเดิมที่เคยมีอยู่ 82 ตัวจนลดเหลือเพียง 79 ตัว โครงสร้างอะตอมของตะกั่วก็จะเปลี่ยนสถานะกลายเป็นทองคำในชั่วพริบตา!!
จากการวิเคราะห์ข้อมูลเครื่อง LHC ในช่วงปี 2015 ถึง 2018 นักวิทยาศาสตร์พบว่ากระบวนการนี้สามารถสร้างนิวเคลียสของทองคำขึ้นมาได้มากถึงราวๆ 86 พันล้านตัว
ตัวเลขอาจจะฟังดูเยอะ แต่ถ้าถามว่าเราจะใช้วิธีนี้ผลิตทองคำออกมาขายให้คุ้มทุนได้ไหม คำตอบคือขาดทุนย่อยยับแน่นอน TT เพราะเมื่อนำนิวเคลียสทองคำทั้ง 86 พันล้านตัวนั้นมารวมกัน มันจะมีน้ำหนักเพียงแค่ 29 พิโคกรัม (Picograms) หรือเล็กจิ๋วในระดับหนึ่งในล้านล้านส่วนของกรัม ซึ่งเบาพอๆ กับน้ำหนักของแบคทีเรียเท่านั้นเอง
ยิ่งไปกว่านั้น ทองคำที่ถูกสร้างขึ้นมานี้อยู่ในสภาวะที่ไม่เสถียรสุดๆ และคงอยู่ได้เพียงเศษเสี้ยววินาที ทันทีที่มันก่อตัวขึ้น นิวเคลียสทองคำนี้จะพุ่งไปชนเข้ากับผนังท่อของเครื่องเร่งอนุภาคอย่างรวดเร็ว แล้วแตกสลายกลายเป็นฝุ่นอนุภาคของโปรตอน นิวตรอน และอิเล็กตรอนไปแทบจะในทันที ดังนั้น ไอเดียที่จะไปสร้างโรงงานเพื่อสกัดทองคำแท่งจากเครื่องเร่งอนุภาค จึงเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้เลยในทางธุรกิจ
[แหล่งอ้างอิง]
[1] S. Acharya et al. (ALICE Collaboration), "Proton emission in ultraperipheral Pb-Pb collisions at $\sqrt{s_{NN}}=5.02~TeV$," Physical Review C, vol. 111, no. 054906, May 2025.
[2] Michelle Starr, "Scientists Witness Lead Literally Turn Into Gold in The Large Hadron Collider," ScienceAlert, May 2025.
[3] University of Kansas, "From lead to gold in a flash at the Large Hadron Collider," ScienceDaily, August 2025.
[4] University of Kansas, "Techniques honed by Kansas nuclear physicists helped detect creation of gold in Large Hadron Collider collisions," KU News Service, August 2025.
#ฟิสิกส์อนุภาค #เครื่องชนอนุภาคLHC #เล่นแร่แปรธาตุ #วิทยาศาสตร์ #การค้นพบ #ฟิสิกส์นิวเคลียร์ #ความรู้รอบตัว