17/08/2026
📌ผนัง ISO Wall ชนิดกันไฟลาม ทำไมยังติดไฟ และในการออกแบบระบบดับเพลิงจะประเมินเชื้อเพลิงชนิดนี้อย่างไร มาตรฐาน NFPA กำหนดเกี่ยวกับเรื่องนี้เอาไว้อย่างไร ?
…
ผนังห้องเย็นบอกว่า “ไม่ลามไฟ” แล้วทำไมไฟยังลุกลามไปตามผนังได้?
👉ภาพนี้เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจมากสำหรับงาน Fire Protection ครับ
จากภาพจะเห็นความเสียหายจากไฟและควันต่อเนื่องบริเวณด้านบนของผนังห้องเย็น ลักษณะคล้าย Insulated Sandwich Panel หรือที่บ้านเรามักเรียกกันว่า Isowall
แต่ผมขอย้ำก่อนว่า จากภาพเพียงอย่างเดียว ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าไส้กลางเป็น EPS, PUR, PIR หรือวัสดุชนิดใด และยังสรุปไม่ได้ว่าไฟเริ่มต้นหรือเดินทางอยู่ในไส้ผนังอย่างไร
👉สิ่งที่เราสามารถนำมาคุยในเชิงวิศวกรรมได้คือ
ทำไมวัสดุที่เรียกว่า “ไม่ลามไฟ” จึงยังสามารถติดไฟและมีส่วนทำให้ไฟลุกลามได้?
คำตอบสั้น ๆ คือ
“ไม่ลามไฟ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ติดไฟ” และยิ่งไม่ได้แปลว่า “Noncombustible”
นี่เป็นเรื่องสำคัญมากครับ
📕NFPA Fire Protection Research Foundation อธิบายไว้อย่างชัดเจนว่า Foam Plastic Insulation ทุกชนิดเป็นวัสดุที่ติดไฟได้ (combustible) และยกตัวอย่างวัสดุอย่าง EPS, PUR, PIR และ Modified Phenolic Foam ไว้ด้วย ขณะที่ Mineral Wool อยู่ในกลุ่มฉนวนที่ไม่ติดไฟหรือ Noncombustible. (NFPA)
ดังนั้นเวลาเราเห็นผู้ผลิตเขียนว่า
Fire Retardant
Flame Retardant
Low Flame Spread
หรือ Flame Spread Index ≤ 25
อย่าเพิ่งตีความว่า
“เอาไฟจ่อแล้วมันจะไม่ไหม้”
ความหมายจริงคือ วัสดุนั้นมีพฤติกรรมการลามไฟอยู่ภายในเกณฑ์ของ วิธีทดสอบที่กำหนด
▶️ตัวอย่างที่ NFPA ใช้อ้างอิงมากคือ ASTM E84 / UL 723 – Surface Burning Characteristics of Building Materials
การทดสอบนี้ให้ค่า Flame Spread Index หรือ FSI และ Smoke Developed Index หรือ SDI
แต่ ASTM E84 เองระบุชัดว่า Flame Spread Index เพียงอย่างเดียว ไม่สามารถใช้ตัดสินว่าวัสดุนั้นเป็น Noncombustible ได้ และผลการทดสอบภายใต้สภาวะควบคุมไม่ได้ครอบคลุมปัจจัยทั้งหมดของไฟจริงในอาคาร. (ASTM Store)
เพราะฉะนั้น
FSI = 25 ไม่ได้แปลว่า “ไฟไหม้ไม่ได้”
มันแปลว่า เมื่อทดสอบตาม ASTM E84 แล้ว การลามของเปลวไฟบนชิ้นทดสอบอยู่ภายในค่าที่กำหนดเท่านั้น
👉แล้วทำไมไฟจริงถึงสามารถวิ่งไปตาม Isowall ได้?
ลองนึกภาพ Sandwich Panel ครับ
ด้านนอกเป็นแผ่นเหล็กบาง
ตรงกลางเป็นฉนวน
ระหว่างกันมี adhesive
แล้วเอาหลายแผ่นมาต่อกันเป็นผนังขนาดใหญ่
ถ้าไส้กลางเป็น Foam Plastic เช่น EPS, PUR หรือ PIR ถึงแม้จะเป็นเกรด Flame Retardant มันก็ยังมี Fuel Load หรือปริมาณเชื้อเพลิงอยู่ในตัวมัน
เมื่อไฟขนาดใหญ่เผาผนังต่อเนื่องเป็นเวลานาน แผ่นเหล็กด้านนอกจะร้อนขึ้นเรื่อย ๆ แล้วส่งความร้อนเข้าสู่ Foam ด้านใน
หากความร้อนสูงเพียงพอ Foam จะเริ่มสลายตัวทางความร้อนหรือ Pyrolysis และสร้างก๊าซเชื้อเพลิงออกมา
จุดที่อันตรายมากคือบริเวณ
รอยต่อ Panel
ขอบ Panel
ช่องเปิดประตู
จุดแขวนอุปกรณ์
Cable Pe*******on
Pipe Pe*******on
บริเวณที่แผ่นเหล็กถูกตัด
หรือบริเวณที่ Facing หลุดหรือเสียหาย
เมื่อไฟหรือก๊าซร้อนเข้าไปถึง Core ได้ ไฟสามารถเดินทางอยู่ ด้านหลังแผ่นเหล็ก ได้
เราอาจมองไม่เห็นเปลวไฟจากภายนอกในช่วงแรก
แต่สักพักจะเห็นควันหรือไฟออกมาตามรอยต่ออีกตำแหน่งหนึ่ง
นี่คือเหตุผลว่าทำไมไฟใน Sandwich Panel จึงสามารถเกิดลักษณะคล้าย Hidden Fire และทำให้เห็นแนวความเสียหายต่อเนื่องไปตามผนังได้
และเมื่อแผ่นเหล็กโก่งตัว หลุดออก หรือ Adhesive สูญเสียความแข็งแรงจากความร้อน พื้นที่ Foam ที่สัมผัสไฟก็ยิ่งเพิ่มขึ้น
ดังนั้นสิ่งที่เห็นในภาพ อาจสอดคล้องกับกลไกเหล่านี้ได้ แต่ต้องมีการตรวจสอบหน้างานจริงก่อนจึงจะสรุปสาเหตุได้
▶️แล้ว NFPA ยอมให้ใช้ Foam Plastic ในห้องเย็นหรือไม่?
คำตอบคือ
ยอมให้ใช้ครับ แต่ไม่ได้ให้ใช้แบบไม่มีเงื่อนไข
จุดนี้ต้องแยกมาตรฐานให้ถูกก่อน
NFPA 13 เป็นมาตรฐานออกแบบและติดตั้ง Automatic Sprinkler System ไม่ใช่มาตรฐานที่รับรองว่า Foam ตัวใด “ปลอดภัย”
เรื่องการใช้ Foam Plastic เป็นวัสดุก่อสร้าง ถูกควบคุมในมาตรฐานประเภท Building Code เช่น NFPA 5000, Building Construction and Safety Code ซึ่งฉบับปัจจุบันที่ตรวจสอบคือ 2024 Edition. (NFPA)
📕NFPA 5000 Chapter 48 มีข้อกำหนดเรื่อง Foam Plastic Insulation โดยตรง
ตัวอย่างที่น่าสนใจมากคือ NFPA 5000 Section 48.3.2.3
สำหรับ Cold Storage, Ice Plant, Food Plant และพื้นที่ลักษณะใกล้เคียง Foam Plastic ที่ทดสอบที่ความหนา 4 นิ้วตาม ASTM E84 หรือ UL 723 และมี
Flame Spread Index ≤ 75
และ
Smoke Developed Index ≤ 450
สามารถใช้ได้ถึงความหนา 10 นิ้ว หรือ 255 mm
แต่มีเงื่อนไขสำคัญคือ
พื้นที่นั้นและห้องนั้นต้องมี Automatic Sprinkler System ตาม NFPA 13
นี่แสดงให้เห็นว่า NFPA ไม่ได้คิดว่า
“Foam เป็นชนิดไม่ลามไฟแล้ว ไม่ต้องสนใจ Sprinkler”
ตรงกันข้าม NFPA ใช้ทั้ง Material Performance + Construction + Automatic Sprinkler มาประกอบกัน. (NFPA Document Information)
ยิ่งน่าสนใจไปกว่านั้น ใน NFPA 5000 Section 48.3.3.4(2) ซึ่งพูดถึง Cooler และ Freezer Wall ที่ต้องการใช้ข้อยกเว้นจาก Thermal Barrier นั้น เงื่อนไขเข้มขึ้นอีก
Foam ต้องหนาไม่เกิน 10 นิ้ว และตอนทดสอบต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 4 นิ้ว
ต้องได้
FSI ≤ 25
SDI ≤ 450
อุณหภูมิ Flash Ignition ต้องไม่น้อยกว่า 600°F หรือ 316°C
Self-Ignition Temperature ต้องไม่น้อยกว่า 800°F หรือ 427°C
และต้องทดสอบตาม ASTM D1929
นอกจากนี้ Foam ต้องถูกปิดด้วย Aluminum หนาอย่างน้อย 0.032 in. หรือ 0.8 mm หรือ Corrosion-Resistant Steel ที่มี Base Metal Thickness อย่างน้อย 0.016 in. หรือ 0.4 mm
ที่สำคัญคือ Cooler/Freezer Wall ต้องได้รับการป้องกันด้วย Automatic Sprinkler System ตาม NFPA 13
และถ้าห้องเย็นนั้นอยู่ภายในอาคาร ทั้งห้องเย็นและส่วนของอาคารที่ห้องเย็นตั้งอยู่ก็ต้องได้รับการป้องกันด้วย Sprinkler ตามเงื่อนไขดังกล่าวด้วย. (NFPA Document Information)
นี่คือเหตุผลที่ผมมองว่า
คำว่า “Fire Retardant Foam” บน Catalog เพียงบรรทัดเดียว ยังไม่เพียงพอสำหรับการอนุมัติใช้ในห้องเย็น
▶️แล้วเราควรถือ Foam นี้เป็น Commodity Class ไหนตาม NFPA 13?
ตรงนี้มีจุดที่ต้องระวังมากครับ
ถ้า Foam อยู่ ภายในผนังห้องเย็นและเป็นส่วนหนึ่งของตัวอาคาร
เราไม่ควรเอาผนังนั้นไปเรียกว่า
Class I
Class II
Class III
Class IV
หรือ Group A Plastic
เพื่อใช้เป็น Commodity Classification โดยตรง
เพราะ Commodity Classification ของ NFPA 13 มีไว้ประเมินสิ่งของที่จัดเก็บหรือ Stored Commodities
ส่วน Foam ที่เป็นไส้ของผนังเป็นเรื่องของ Building Construction / Combustible Construction Material
เป็นคนละเรื่องกัน
แต่ถ้าโรงงานนำ แผ่น Foam หรือ Sandwich Panel จำนวนมากมากองเก็บเป็นสินค้าใน Warehouse
กรณีนี้ต้องกลับมาใช้ Commodity Classification ของ NFPA 13
NFPA อธิบายว่า Expanded Group A Plastic คือพลาสติกที่มีความหนาแน่นลดลงจากการมีช่องอากาศหรือก๊าซอยู่ภายในเนื้อวัสดุ. (NFPA)
และในตัวอย่างของ Group A Plastic Commodities ของ NFPA 13 มีการระบุ
Polystyrene Foam Products → Expanded Group A Plastic
และ
Polyurethane → Expanded Group A Plastic. (NFPA Document Information)
ดังนั้นถ้าเรามี EPS Foam Board หรือ Polyurethane Foam เก็บจำนวนมาก
ในทางการออกแบบ Sprinkler อย่าไปคิดว่า
“มันเป็น Foam ชนิดไม่ลามไฟ เพราะฉะนั้นลดเหลือ Class III หรือ Class IV ได้”
ไม่ใช่ครับ
ต้องประเมินตาม ชนิดพลาสติก ลักษณะ Expanded/Nonexpanded การบรรจุ การเปิดสัมผัส Storage Arrangement ความสูงจัดเก็บ และความสูงอาคาร
NFPA จัด Group A Plastics เป็นกลุ่มพลาสติกที่มี Fire Challenge สูง และยังแยก Expanded ออกจาก Nonexpanded อีกต่างหาก. (NFPA)
สำหรับ PIR, Phenolic หรือ Foam สูตรพิเศษ ไม่ควรเดาจากชื่อทางการค้า ต้องตรวจ Chemistry, Density, Fire Test, Listing และข้อมูลของผู้ผลิต แล้วให้ผู้ออกแบบ/AHJ พิจารณาตาม NFPA 13 ฉบับที่ใช้งานจริง
📕NFPA 13 ฉบับปัจจุบันคือ 2025 Edition. (NFPA)
ถ้าผมเป็นวิศวกรตรวจแบบห้องเย็น ผมจะไม่ถามผู้ขายแค่ว่า “Foam ไม่ลามไฟหรือเปล่า?” แต่จะตรวจอย่างน้อยเรื่องต่อไปนี้
▶️ Core คืออะไรแน่ — EPS, PUR, PIR, Phenolic หรือ Mineral Wool พร้อม Density และ Thickness
▶️ ขอ Fire Test Report ตัวจริง ไม่ใช่ดูเพียงคำว่า FR หรือ Fire Retardant ใน Catalog และตรวจว่าทดสอบตาม ASTM E84 / UL 723 ที่ความหนาและรูปแบบใด
▶️ ตรวจค่า FSI และ SDI และถ้าใช้ข้อยกเว้นสำหรับ Cooler/Freezer Wall ต้องตรวจเงื่อนไขอื่นของ NFPA 5000 รวมถึง ASTM D1929 และความหนาของ Metal Facing ด้วย
▶️ ตรวจว่า Test Report เป็นของ Foam อย่างเดียวหรือของ Panel Assembly จริง เพราะผลของส่วนประกอบแต่ละชิ้นไม่สามารถนำมาแทนผลของ Composite Assembly ได้โดยอัตโนมัติ; UL เองก็เน้นว่าผลของ Component ไม่ควรถูกใช้แทนผลของ Composite Product โดยไม่มีการทดสอบชุดประกอบจริง. (UL Solutions)
▶️ ตรวจรอยต่อ Panel, Corner, Door Frame, Cable/Pipe Pe*******on และทุกจุดที่ Foam อาจเปิดสัมผัส เพราะจุดเล็ก ๆ เหล่านี้สามารถกลายเป็นทางเข้าสู่ Core ได้
▶️ ออกแบบ Sprinkler จาก Commodity ที่เก็บจริง รวมถึง Packaging, Pallet, Rack Arrangement, Storage Height และ Ceiling Height ไม่ใช่ดูเพียงคำว่า “Cold Storage”
▶️ ควบคุม Hot Work รอบ Sandwich Panel อย่างเข้มงวด โดยเฉพาะงานเชื่อม งานเจียร งานตัด และงานซ่อมหลังคาหรือผนัง เพราะประกายไฟสามารถเข้ารอยต่อที่มองไม่เห็นได้
▶️ หลังมีการต่อเติมหรือเจาะผนัง ต้องตรวจว่าการปิด Facing, Seal และ Fire Protection Detail ถูกคืนสภาพเหมือนระบบที่ได้รับการออกแบบไว้
✅สิ่งสำคัญที่สุดที่ผมอยากฝากจากภาพนี้คือ
“Fire Retardant” เป็นคุณสมบัติด้านพฤติกรรมของวัสดุภายใต้เงื่อนไขการทดสอบ ไม่ใช่คำรับประกันว่าวัสดุจะไม่ติดไฟในเหตุเพลิงไหม้จริง
และ
Flame Spread Index 25 ไม่เท่ากับ Noncombustible
ASTM E84 เองก็ไม่อนุญาตให้เราใช้ Flame Spread Index เพียงอย่างเดียวไปสรุปว่าวัสดุเป็น Noncombustible. (ASTM Store)
เพราะฉะนั้น การป้องกันอัคคีภัยของโรงงานห้องเย็นที่ใช้ Sandwich Panel ต้องคิดพร้อมกันอย่างน้อย 4 เรื่อง
วัสดุอะไรอยู่ในผนัง
Panel Assembly ผ่านการทดสอบอะไร
โรงงานเก็บ Commodity อะไรและเก็บอย่างไร
และ
Automatic Sprinkler System ถูกออกแบบรองรับ Fire Challenge จริงหรือไม่
การเห็นคำว่า “Non-Flame-Spreading Foam” หรือ “Fire Retardant Foam” แล้วลดระดับความเสี่ยงลงทันที เป็นแนวทางที่อันตรายครับ
เพราะเมื่อไฟมี Heat Release Rate สูงและสัมผัสผนังเป็นเวลานาน สิ่งที่เราออกแบบไว้จากผลการทดสอบขนาดเล็กหรือ Surface Burning Test อาจไม่สามารถใช้แทนพฤติกรรมของ Assembly ทั้งระบบในเหตุเพลิงไหม้จริงได้
ระบบป้องกันอัคคีภัยที่ดีจึงไม่ควรฝากความปลอดภัยไว้กับคำว่า “ไม่ลามไฟ” เพียงคำเดียวครับ
อ้างอิงหลัก: NFPA 5000 (2024), Chapter 48 – Foam Plastics; NFPA 13 (2025) – Commodity Classification and Storage Protection; ASTM E84; UL 723; ASTM D1929; NFPA Fire Protection Research Foundation.
หมายเหตุ: เลขข้อและข้อกำหนดต้องตรวจเทียบกับ Edition ที่โครงการหรือ AHJ กำหนดใช้ รวมถึงกฎหมายไทย ข้อกำหนดบริษัทประกัน และข้อกำหนดเฉพาะของโรงงานด้วย
จุดที่ผมมองว่าสำคัญที่สุดสำหรับใช้ตอบลูกค้าหรือวิศวกรหน้างานคือ “ผนังที่ติดตั้งแล้วไม่ใช่ Commodity แต่ Foam เดียวกันเมื่อเอามากองเก็บเป็นสินค้าอาจกลายเป็น Expanded Group A Plastic” และคำว่า FR ไม่ได้ทำให้เราลด Hazard Classification ของระบบ Sprinkler ได้เอง ครับ
…
>>>
สมเกียรติ์ ประทุมมินทร์
Managing Director
กลุ่มบริษัท เมืองไฟฟ้าวิศวกรรม
…
#เมืองไฟฟ้าวิศวกรรม
#ช่างรู้ใจใกล้โรงงาน
#22สาขาหน้านิคม
#ถูกกฎหมายถูกมาตรฐานถูกต้อง
….
✅นำเข้าและจำหน่าย Fire Pump และตู้ควบคุม Fire Pump ยี่ห้อต่างๆ
UL/FM Fire Pump
Power UL Listed Engine
UL/FM Fire Pump
UL/FM Fire Pump
UL/FM Fire Pump
UL/FM Engine
UL/FM Engine
UL/FM Engine
Cotton UL/FM Engine
Cheetah Engine Fire Pump
Split Case Pump
Turbine Pump
…
✅นำเข้าและจำหน่ายตู้ควบคุมไฟฟ้าสำหรับ Fire Pump ยี่ห้อยอดนิยม
UL/FM Fire Pump Controller
UL/FM Fire Pump Controller
UL/FM Fire Pump Controller
#อะไหล่ตู้ควบคุมไฟร์ปั้ม
…
✅นำเข้าและจำหน่าย Jockey Pump
Jockey Pump
Booster Pump Pump
Transfer Pump
Water Pump
…
✅นำเข้าและจำหน่ายระบบดับเพลิงด้วยสารสะอาด FM200, NOVEC1230 ยี่ห้อ
(โมเซฟ)
…
✅นำเข้าและจำหน่ายตู้ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า
โรงงานผลิตตู้ไฟฟ้า
Electric , Air Circuit Breaker ,MCCB
AC ตู้ชาร์จรถยนต์ EV
…
✅งานบริการตรวจสอบ ทดสอบ ด้านวิศวกรรม
#ให้บริการตรวจสอบไฟฟ้าประจำปี
#ให้บริการตรวจสอบพลังงานประจำปี
#ให้บริการตรวจสอบระบบFirePumpประจำปี
#ให้บริการตรวจสอบระบบFireAlarmประจำปี
#ให้บริการตรวจสอบอาคารโรงงานประจำปี
…
☎️ติดต่อสอบถามตามข้อมูลด้านล่างนี้ครับ
Line Id : SomkiatSafety
Email : [email protected]
Tel : 0866266375 คุณ สมเกียรติ์
Tel : 0632239339 คุณ ทิฟฟี่
Facebook : เมืองไฟฟ้าวิศวกรรม
Youtube : เมืองไฟฟ้าวิศวกรรม
Tiktok : เมืองไฟฟ้าวิศวกรรม
…
…
