04/05/2026
NIedawno opublikowano ciekawe wyniki badań genetycznych zrealizowanych przez dwa międzynarodowe zespoły. Dostarczają one przełomowych informacji na temat relacji człowieka i psa w minionych tysiącleciach.
Według najnowszych odkryć popartych analizą DNA kości, już 15 800 lat temu psy były udomowione, na co wskazują znalezione w Turcji szczątki psiego szczeniaka, który został pochowany razem z człowiekiem.
Drugi ze wspomnianych zespołów badawczych, w ramach największego jak dotąd badania genetycznego szczątków zwierząt psowatych dostarczył dowodów na to, że psy na terenie Europy zostały udomowione co najmniej 14 200 lat temu.
Dzięki tym odkryciom wiemy już na pewno, że pies został udomowiony jeszcze w czasach ostatniej epoki lodowcowej, czyli długo przed rewolucją neolityczną, która wiązała się z rolnictwem i osiadłym trybem życia.
Praca naukowców dostarcza dowodów archeologicznych na to, że łowcy-zbieracze nie tylko karmili psy (między innymi rybami, które sami regularnie spożywali) ale też organizowali im rytualne pochówki. Wiemy też, że psy były jedynymi udomowionymi zwierzętami w okresie paleolitu.
Przed wspomnianymi badanami wykazano, że psy towarzyszyły ludziom około 10 900 lat temu.
Do tej pory naukowcy mierzyli się i częściowo nadal mierzą, z problemem rozróżnienia kości psów oraz wilków. Jednak dzięki użyciu zaawansowanych narzędzi genetycznych na wiele pytań udało im się znaleźć odpowiedź. Zastosowano technikę hybridisation capture, która umożliwiła uzyskanie DNA zwierząt nawet z próbek silnie zanieczyszczonych bakteriami.
Wyniki opublikowanych badań dostarczają nam nie tylko dowodów na to, że pies towarzyszył człowiekowi co najmniej od kilkunastu tysięcy lat. Sugerują również silną międzygatunkową więź emocjonalną.
Artykuły opisujące oba wspomniane odkrycia ukazały się 25 marca 2026 roku w czasopiśmie Nature. Zachęcamy do lektury.
Źródła:
1. Bergström, A., Furtwängler, A., Johnston, S. et al. Genomic history of early dogs in Europe. Nature 651, 986–994 (2026). https://doi.org/10.1038/s41586-026-10112-7
2. BBC News. Human–dog bond dates back 15,000 years. 2026.
https://www.bbc.com/news/articles/cn0ky1n791go
3. Marsh, W.A., Scarsbrook, L., Yüncü, E. et al. Dogs were widely distributed across western Eurasia during the Palaeolithic. Nature 651, 995–1003 (2026). https://doi.org/10.1038/s41586-026-10170-x
4. National Geographic Polska. Przełomowe badanie genetyczne: wiemy, kiedy pies stał się najlepszym przyjacielem człowieka. 2026.
https://www.national-geographic.pl/przyroda/przelomowe-badanie-genetyczne-wiemy-kiedy-pies-stal-sie-najlepszym-przyjacielem-czlowieka/
5. The Guardian. Bond between dogs and humans dates back more than 15,000 years, study finds. 2026.
https://www.theguardian.com/science/2026/mar/25/bond-dogs-humans-dates-back-15000-years-study-finds