Proenso Sp. z o.o.

14/10/2026

Od 20 stycznia 2027 r. nowa winda będzie musiała pokazać, jakie oprogramowanie w niej pracuje, i zbierać dowody ingerencji w nie.

Tego dnia zaczyna być stosowane rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230. Windy nadal podlegają dyrektywie dźwigowej 2014/33/UE, ale przez jej odesłanie dochodzą nowe wymagania: ochrona przed ingerencją, także zdalną, ślad zmian w oprogramowaniu, bezpieczne zachowanie przy utracie łączności i możliwość testowania funkcji bezpieczeństwa.

Liczy się data deklaracji zgodności windy, nie data umowy, a okresu przejściowego z rozporządzenia dla wind nie ma. Dla wind, które już jeżdżą w Waszych budynkach, obowiązki się nie zmieniają: konserwacja i badania UDT działają jak dotąd.

Więcej w artykule: https://www.proenso.pl/wiedza/en-iso-8100-windy-2027
Film (15 min): https://www.youtube.com/watch?v=aglYQD_YwXA

Materiał informacyjny, nie porada prawna.

Co zmienia się dla wind od 20.01.2027? Rozporządzenie maszynowe, dyrektywa dźwigowa, status EN ISO 8100 i EN 81-20, rola UDT, istniejące windy. Stan na 06.10.2026, aktualizowane.

13/10/2026

Wczoraj były chwytacze. Dziś ostatnia linia: zderzaki w podszybiu.

Na dnie szybu, pod kabiną i pod przeciwwagą, stoją zderzaki. W normalnej pracy winda nigdy ich nie dotyka. Są na wypadek, gdy kabina z jakiegoś powodu przejedzie skrajny przystanek: zawiedzie pozycjonowanie, hamulec nie utrzyma albo liny się ślizgają. Wtedy zderzak przejmuje energię kabiny i zatrzymuje ją tak, żeby pasażerowie nie odczuli tego jak uderzenia.

Zderzak pod przeciwwagą działa w drugą stronę. Gdy kabina przejedzie najwyższy przystanek, przeciwwaga siada na swoim zderzaku, zanim kabina dojedzie do stropu szybu.

Są dwa główne rodzaje:
• poliuretanowe (na zdjęciu po lewej): blok z tworzywa, który ugina się i oddaje część energii. Proste, tanie, stosowane w wolniejszych windach,
• hydrauliczne (po prawej): tłok wciska olej przez dławiony otwór i zamienia energię w ciepło. Stosuje się je w szybszych windach. Mają własny styk, który nie pozwoli windzie ruszyć, dopóki tłok nie wróci na miejsce.

Zderzak to nie jest zamiennik chwytaczy. Chwytacze zatrzymują kabinę, która jedzie za szybko. Zderzak zatrzymuje kabinę, która pojechała za daleko.

Co się sprawdza przy konserwacji: czy poliuretan nie stwardniał i nie popękał (z wiekiem traci sprężystość), poziom oleju i powrót tłoka w zderzakach hydraulicznych, mocowanie do podłoża. I porządek w podszybiu: śmieci, woda czy klucze pod zderzakiem zmieniają to, jak zadziała.

W piątek: sterowanie, czyli skąd winda wie, na którym jest piętrze.

12/10/2026

Codziennie wsiadasz do windy. Naciskasz przycisk i jedziesz na swoje piętro. Ale czy wiesz, kto ją zbudował?

Przez dziesięciolecia windy do bloków w całej Polsce powstawały w jednej warszawskiej fabryce przy ulicy Postępu. Najpierw ZUD, potem ZREMB, na końcu Translift. Dziś w tym miejscu stoją biurowce, a wiele tamtych wind nadal jeździ. Może jedną z nich jeździsz codziennie.

Zrobiliśmy o tym film. Jedenaście minut historii: od pierwszych wind w warszawskich kamienicach, przez odbudowę po wojnie i wielką płytę, po dzisiejsze modernizacje. Ta historia jest nam bliska, bo wielu naszych pracowników i przyjaciół PROENSO zdobywało wiedzę i doświadczenie właśnie w tej fabryce. Jesteśmy z tych korzeni dumni.

Obejrzyj cały film: https://www.youtube.com/watch?v=qxsCtiHk8c8

Jeśli lubisz takie historie, zasubskrybuj nasz kanał. Kolejne materiały już powstają.

Codziennie korzystasz z windy, ale czy wiesz, skąd się wzięła? Pozn...

12/10/2026

Drzwi były ostatnio. Dziś o dwóch częściach, które pracują razem tylko w najgorszym momencie: o chwytaczach i ograniczniku prędkości.

Najczęstsze pytanie, jakie słyszymy od mieszkańców: „a co, jeśli liny się zerwą?”. Kabina wisi na kilku linach naraz i każda z nich mogłaby ją utrzymać sama. Ale nawet gdyby kabina z jakiegokolwiek powodu zaczęła jechać za szybko, nie spadnie. Zatrzymają ją chwytacze.

Jak to działa. W maszynowni albo na górze szybu stoi ogranicznik prędkości: koło, po którym biegnie osobna, cienka lina. Ta lina schodzi do podszybia, owija się tam wokół koła z obciążką i wraca do kabiny, gdzie jest przypięta do dźwigni chwytaczy. Jedzie kabina, jedzie lina, kręci się koło ogranicznika.

Gdy kabina przekroczy ustaloną prędkość, ogranicznik najpierw otwiera swój styk i wyłącza napęd. Jeśli to nie wystarczy, mechanicznie blokuje linę. Lina staje, kabina jedzie dalej, więc lina ciągnie dźwignię. Dźwignia wciska kliny albo rolki chwytaczy w prowadnice i kabina zatrzymuje się na prowadnicach, niezależnie od lin i napędu. Przykład: w windzie jadącej 1 m/s ogranicznik wyzwala przy około 1,25 m/s.

Chwytacz ma osobny styk, ogranicznik ma osobny, a obciążka w podszybiu jeszcze jeden. To trzy różne łączniki w obwodzie bezpieczeństwa i każdy sprawdza się niezależnie.

Po zadziałaniu chwytaczy winda nie rusza sama. Zwalnia je konserwator, jadąc kabiną w górę, a potem sprawdza prowadnice i przyczynę. Próbę chwytaczy i ogranicznika wykonuje się też przy badaniach UDT.

Jutro: zderzaki w podszybiu, czyli ostatnia linia.

06/10/2026

Czy od 2027 roku zmieniają się przepisy dotyczące wind?

Tak. Ale nie w taki sposób, jak można wywnioskować z hasła: „wchodzi nowa norma UDT".

W rzeczywistości nakładają się na siebie trzy procesy:
1. zmiana unijnego prawa maszynowego,
2. rozwój nowej rodziny norm EN ISO 8100, która ma zastąpić EN 81-20 i EN 81-50,
3. rosnące znaczenie elektroniki, oprogramowania i cyberbezpieczeństwa w windzie.

Co wydarzy się 20 stycznia 2027?
Zacznie być stosowane rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230. Zastępuje ono dotychczasową dyrektywę maszynową.

Czy znika dyrektywa dźwigowa?
Nie. Dyrektywa 2014/33/UE obowiązuje dalej i nikt jej nie uchyla. Ma jednak jedną cechę: w zakresie podstawowych wymagań bezpieczeństwa odsyła do dyrektywy maszynowej. Od 20 stycznia 2027 to odesłanie trzeba czytać jako odesłanie do nowego rozporządzenia. Komisja Europejska napisała wprost: od tej daty zasadnicze wymagania rozporządzenia maszynowego stosuje się do dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów.

Czy od 2027 „obowiązuje ISO 8100"?
To uproszczenie, którego lepiej unikać. Norma EN ISO 8100-1:2026 została opublikowana przez CEN 17 czerwca 2026, ale Komisja Europejska opisuje ją dziś jako „opublikowaną, ale jeszcze niecytowaną" w Dzienniku Urzędowym UE. Prawem jest dyrektywa i rozporządzenie. Norma zharmonizowana jest dobrowolna, a dopiero jej zacytowanie daje domniemanie zgodności z tym prawem. Dziś normą cytowaną pozostaje EN 81-20:2020.

Czy stare windy trzeba przebudować?
Nie. Sama zmiana normy nie oznacza automatycznego obowiązku przebudowy wszystkich istniejących dźwigów. Nowe wymagania dotyczą dźwigów oddawanych do użytku i elementów bezpieczeństwa wprowadzanych do obrotu od 20 stycznia 2027. Konserwacja i modernizacja wind, które już jeżdżą, pozostają domeną przepisów krajowych, w Polsce przepisów o dozorze technicznym.

Dlaczego ta zmiana jest ciekawsza niż sam numer normy?
Bo współczesna winda nie jest już wyłącznie urządzeniem mechanicznym. To także sterownik, oprogramowanie, elektronika bezpieczeństwa, łączność ze światem zewnętrznym, monitoring i systemy zdalne. Coraz częściej urządzenie podłączone do sieci.

Dlatego w nowym rozporządzeniu pojawiły się wymagania, których w starej dyrektywie nie było: ochrona przed nieuprawnioną ingerencją w oprogramowanie i bezpieczeństwo połączeń z urządzeniami zewnętrznymi. W nowej normie rozwinięto z kolei bezpieczeństwo funkcjonalne: obwody o określonym poziomie SIL, identyfikacja oprogramowania istotnego dla bezpieczeństwa, odwołanie do normy ISO o cyberbezpieczeństwie dźwigów. Przepis mówi „co", norma pokazuje „jak".

To temat znacznie większy niż jeden post. Przygotowaliśmy ekspercki materiał PROENSO, w którym pokazujemy źródła i dokument po dokumencie wyjaśniamy, co rzeczywiście zmienia się w 2027 roku.
👉 https://www.proenso.pl/wiedza/en-iso-8100-windy-2027

Nagraliśmy o tym film. 45-sekundowy skrót z serii MIT CZY FAKT: https://youtube.com/shorts/NG72q8tQYVQ
Pełna analiza (15 minut, ze źródłami, napisy EN): https://www.youtube.com/watch?v=aglYQD_YwXA

Stan informacji: 06.10.2026.

Co zmienia się dla wind od 20.01.2027? Rozporządzenie maszynowe, dyrektywa dźwigowa, status EN ISO 8100 i EN 81-20, rola UDT, istniejące windy. Stan na 06.10.2026, aktualizowane.

05/10/2026

Przez dziesięciolecia maszyny mówiły do nas. Nie zawsze ich słuchaliśmy.

Dziś sterownik windy, napęd, drzwi i czujniki dają dane, z których da się wyczytać więcej niż kiedykolwiek. Dlatego ruszamy z kanałem PROENSO na YouTube. Pokażemy, jak naprawdę działa branża dźwigowa i jak zmienia się dzięki danym, energii i sztucznej inteligencji: od produkcji, przez montaż i serwis, po odbiory UDT.

Zobacz trailer i zasubskrybuj kanał:
https://youtu.be/L9o7d9Bujvg

Windy. Energia. Dane. Sztuczna inteligencja.

Część ujęć w filmie powstała z użyciem AI.

04/10/2026

Wieczór na budowie. Montażyście brakuje schematu elektrycznego, a biuro dawno zamknięte. Kiedyś taka sprawa czekałaby do rana.

U nas montażysta pisze na WhatsAppie do asystenta AI PROENSO. Po kilku minutach ma rysunki, instrukcję montażu i listę kontrolną na ten etap. Brakującego schematu asystent nie znalazł w dokumentacji, więc sam napisał do producenta i pilnuje odpowiedzi. Przy okazji dopytał, na jakim etapie są prace i czego jeszcze brakuje, a sprawy do decyzji od razu przekazał szefowi.

Tak pracujemy przy montażu dźwigu osobowego i platformy dla osób z niepełnosprawnościami na jednej z naszych budów na Mazowszu.

Asystent nie montuje i nie decyduje za ludzi. Zdejmuje z nich szukanie dokumentów, przypominanie i czekanie na odpowiedzi. Działa o każdej porze, także w weekend i w nocy.

30/09/2026

Robot sprzątający wieczorem kończy korytarz na trzecim piętrze hotelu. Podjeżdża do windy, sam ją wzywa, wjeżdża do kabiny, wybiera czwarte piętro i pracuje dalej. Nikt nie musi go przenosić ani nacisnąć za niego przycisku.

To nie jest scena z filmu. Na konferencji UDT w Nałęczowie firma KASTELL razem z KRB i Sterowania.pl pokazała, jak roboty wspomagające pracę człowieka mogą współpracować z dźwigami. KASTELL, polski dostawca rozwiązań do utrzymania czystości, ma już autonomiczny robot sprzątający, który współpracuje z windami dużych koncernów dźwigowych: sam wybiera piętro i przejeżdża między kondygnacjami.

Dla nas to dobry przykład kierunku, w którym idą budynki. Dźwig przestaje być osobnym urządzeniem i staje się częścią cyfrowego ekosystemu budynku. Rozmawia z systemem zarządzania, z monitoringiem, a coraz częściej także z robotami: sprzątającymi, dostarczającymi posiłki w szpitalu czy przewożącymi przesyłki w biurowcu.

Dźwigi PROENSO także są gotowe na taką integrację.

Co to oznacza od strony dźwigu?
• Sterowanie musi umieć przyjąć wezwanie z zewnątrz, przez interfejs komunikacyjny albo moduł podłączony do sterownika.
• Bezpieczeństwo ludzi zostaje na pierwszym miejscu. Robot korzysta z windy na tych samych zasadach co pasażer, a tryby specjalne, na przykład pożarowy, mają pierwszeństwo.
• Przy modernizacji sterowania warto już dziś zapytać, czy nowy sterownik da się później zintegrować z systemami budynku. Taka decyzja kosztuje najmniej na etapie projektu.

Nie reklamujemy tu konkretnego produktu. Pokazujemy jeden z przykładów integracji, które za kilka lat mogą być w hotelach, szpitalach i biurowcach codziennością. Jeśli planujesz modernizację dźwigu albo nowy budynek i myślisz o takich rozwiązaniach, porozmawiajmy o tym na etapie projektu.

Grafika: ilustracja koncepcyjna.

30/09/2026

Trzy dni w Nałęczowie za nami. XI Warszawska Konferencja Dźwigowa zebrała projektantów, serwisantów, producentów i inspektorów UDT. Jeden temat wracał w wielu prezentacjach producentów i jednostek dozoru: zdalne monitorowanie dźwigów oraz wykorzystanie danych i sztucznej inteligencji w serwisie.

Nasz wniosek jest prosty. Przyszłość zarządzania dźwigami i ich serwisu należy do systemów, które zbierają dane i pomagają je rozumieć. Chodzi o to, żeby wcześniej zauważyć, że coś zaczyna się zużywać, lepiej planować konserwacje i mniej zgadywać, zamiast reagować dopiero na awarię.

W PROENSO idziemy w tym kierunku krok po kroku:
• urządzenia, którymi się opiekujemy, mają cyfrowe kartoteki w naszym systemie: dokumenty, konserwacje, badania i resurs w jednym miejscu,
• zespół korzysta z asystenta AI przy dokumentacji, wycenach i obsłudze zgłoszeń,
• kolejne etapy, nad którymi pracujemy, to analiza danych z urządzeń, zdalny monitoring i wcześniejsze wykrywanie usterek.

Jedna zasada się nie zmienia: AI wspiera, inżynier weryfikuje i odpowiada. Algorytm może podpowiedzieć, gdzie szukać problemu. Decyzję o bezpieczeństwie dźwigu podejmuje człowiek z uprawnieniami.

Dla zarządcy budynku ten kierunek oznacza mniej niespodzianek, pełną historię urządzenia pod ręką i lepiej zaplanowany serwis.

Grafika: ilustracja koncepcyjna.

28/09/2026

Dziś w Nałęczowie rusza XI Warszawska Konferencja Dźwigowa organizowana przez Urząd Dozoru Technicznego. Przez trzy dni projektanci, serwisanci, producenci i inspektorzy UDT rozmawiają o dźwigach w projektowaniu i eksploatacji.

Program dobrze pokazuje, jak szybko zmienia się nasza branża:
• nowa rodzina norm PN-EN ISO 8100, która porządkuje wymagania dla dźwigów,
• rozporządzenie maszynowe UE 2023/1230, które od stycznia 2027 zastąpi dyrektywę maszynową,
• modernizacje starszych dźwigów zgodnie z nowymi normami,
• analiza ryzyka, pomiary instalacji elektrycznych, bezpieczeństwo przy montażu,
• niebezpieczne uszkodzenia i wypadki w eksploatacji, czyli wnioski z realnych zdarzeń.

Dźwig pracuje w budynku 25 lat i dłużej. Przez ten czas zmieniają się przepisy, normy i technologia. Dlatego w tym zawodzie uprawnienia to dopiero początek, a kompetencje trzeba odświeżać przez całą karierę.

Dla zarządcy budynku to prosta wskazówka: przy wyborze firmy do konserwacji czy modernizacji warto zapytać nie tylko o cenę, ale też o to, czy zespół zna aktualne wymagania i śledzi zmiany w przepisach.

W PROENSO śledzimy te zmiany na bieżąco i uwzględniamy je w projektach, modernizacjach i serwisie.