30/08/2021
O2 & AF sensor အကြောင်းနှင့်Crown & Mark X တို့ရဲ့ AF sensor ပြဿနာ❗
အတွေ့အကြုံကို အခြေခံ၍ရေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဂျူနီယာများအတွက်သာ
O2 sensor ဟာ 1996 ခုနှစ်နဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ကားတိုင်းနီးပါ စတင်အသုံးပြုလာကြပါတယ်။ O2 sensor ဟာ zirconium dioxide ကို အခြေခံပြီး ထုတ်လုက်ထားပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်က အင်ဂျင်ခန်းမီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်ထွက်ပေါ်လာတဲ့ Gas တွေထဲမှ မလောင်ကျွမ်းပဲ ပိုလျှံလာတဲ့အောက်ဆီဂျင်နဲ့ ပြင်ပလေထုထဲမှ အောက်ဆီဂျင်ကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပြင်ပအောက်ဆီဂျင်နဲ့ Exhaust အတွင်းမှ အောက်ဆီဂျင်ရဲ့ခြားနားချက်ပေါ်မူတည်ပြီး Voltage အပြောင်းအလဲဖြင့် ECU (engine control unit)သို့သတင်းပေးပို့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
သူ့ရဲ့ out put voltage ဟာ 0 to 1 Volt ဖြစ်ပြီး normal voltage ဟာ 0.45 (450mv) voltage ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေဟာ လေအချိုး14.7 နဲ့ ဆီအချိုး 1 အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ အင်ဂျင်ခန်း မီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှာ ဆီအချိုးများနေမယ်ဆိုရင် out put voltage အနေနဲ့ 0.9 volt ထွက်မှာဖြစ်ပြီး ဆီအချိုးနဲနေချိန်မှာတော့ 0.1ဝန်းကျင်ပဲ out put voltage ထွက်နေမှာဖြစ်ပါတယ်။ upstream မှာ O2 sensor ပဲသုံးထားတဲ့ကားမှာတော့ O2 sensor1 ရဲ့ out put voltage ပေးပို့တဲ့အပေါ်မူတည်ပြီး ECM မှ fuel trim adjust လုပ်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ Downstream O2 sensor 2ကတော့ TWC (Three Way catalyst converter) ကောင်းမကောင်းအတွက်ပဲ အဓိက လုပ်ဆောင်ပေးသွားမှာပါ။
မော်ဒယ်မြင့်ကားအများစုမှာတော့ upstream နေရာမှာ O2 sensor အစား AF sensor ပဲအသုံးပြုထားပါတယ်။
O2 sensor ဟာ ဝါယာ 4 pin ပါပြီး
1, Signal
2, Heater +
3, Heater -
3, Ground ဖြစ်ပါတယ်။ Heater +B စဟာ EFI main relay မှာလာပြီး သော့ဖွင့်တာနဲ့ ရောက်ရပါမယ်။ အကယ်၍ Scan နဲ့စစ်ကြည့်လိုက်လို့ P0030,P0031,P0032,36,37,38 P0135,36,37,38,39 oxygen sensor Heater control circuit malfunction တွေတက်ခဲ့သည်ရှိသော် heater line +B ရောက်မရောက်စစ်ပါ။မရောက်ပါက EFI relay & EFI fuse များကိုစစ်ပါ။
ကြိုးလိုင်းရောက်တယ်ဆိုရင်တော့ sensor ရဲ့ heater line Resistance ပျက်စီးနေလား စစ်ဆေးပါ။ အတွေ့ကြုံရတော့ O2 sensor အများစု heater line ပျက်စီးတာများပါတယ်။ Toyota မှာတော့ O2 sensor Resistance ဟာ ပြင်ပအပူချိန် 40°C ဝန်းကျင်ရှိတဲ့အချိန်မှာ12ohm ဝန်းကျင်နဲ့ Nissan မှာတော့ 4 ohm ဝန်းကျင်ရှိပါမယ်။ တိုင်းတာတဲ့ အပူချိန်ပေါ်မူတည်ပြီး Resistance အနည်းငယ်ပြောင်းလဲပါမယ်။ Bank 1 နဲ့ bank 2 O2 sensorနဲ့ AF sensor မှားထည့်တတ်၍ သေချာစစ်ဆေးပေးပါ။ Toyota မှာတော့ O2 sensor ဟာ 89465 နဲ့လာပြီး AF sensor မှာတော့ 89467 နဲ့လာပါတယ်။
Heater ရဲ့ - စကတော့ ECM မှ စက်စတင်၍နိုးတဲ့အချိန်နှင့် engine coolant Temperature sensor မှ အေးနေတယ်လို့သတ်မှတ်ထားတဲ့အချိန်တွေမှာ Heater - Voltage ပေးပို့မှဖြစ်ပြီး NOT (Normal operation temperature) ရောက်တဲ့အချိန်နဲ့ O2 sensor ရဲ့သတ်မှတ်ထားတဲ့အပူချိန် လုံလုံလောက်လောက်ရောက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ECM မှ heater line သို့ voltage ပေးပို့ခြင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်ပြီး sensor ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
O2 sensor စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် 400°C ( 750°F ) ဝန်းကျင်လိုအပ်ပါတယ်။
AF sensor
AF sensor ဟာ titanium dioxide နဲ့ပြုလုပ်ထားပြီး response အားဖြင့် O2 sensor ထက် တိကျမှန်ကန် ပို၍မြန်ဆန်ပါတယ်။ ဈေးနှုန်းအားဖြင့်လည်း AF sensor ဟာ O2 sensor ထက် ဈေးများလေ့ရှိပါတယ်။ AF sensor စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ပျှမ်းမျှအားဖြင့် 650°C (1200°F) လိုအပ်ပါတယ်။ AF sensor မှာ ပြင်ပအပူချိန် 40°C ဝန်းကျင်ရှိတဲ့အချိန်မှာတော့
4 ohm ဝန်းကျင်ရှိပါမယ်။ AF sensor ဟာ wide range ဖြစ်ပြီး 0 to 5 Volt အထိလုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ normal voltage ဟာ 3.3 Volt ဖြစ်ပြီး ဒီအခြေအနေဟာ လေအချိုး 14.7 နဲ့ ဆီအချိုး 1 ကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ အကယ်၍ AF sensor ရဲ့ out put voltage ဟာ 2.5 ဝန်းကျင်မှာဆိုရင်ေတာ့ Rich mixture ဆီအချိုးများနေတယ်လို့ ECU မှ သတ်မှတ်ပြီး Out put voltage ဟာ 4.0 ဝန်းကျင်အနားဆိုလျှင်တော့ ECU မှ Lean mixture ဆီအချိုးနည်းနေတယ်လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။
Toyota ရဲ့ AF sensor အပေါ်အခြေခံ၍တွက်ထားတာဖြစ်ပြီး Bosh sensor နဲ့ Europe car တွေမှာတော့ ကွဲပြားသွားပါမယ်။
ECU မှ AF sensor ရဲ့ Voltage ပေးပို့မှုပေါ်မူပြီး Lean mixture လား Rich mixture လားဆိုတာကို သိရှိခြင်းဖြစ်ပြီး အကယ်၍ Lean mixture ဖြစ်ခဲ့ရင် Air fuel trim ကို + အချိုးဖြင့်ပေးပို့မှာဖြစ်ပါတယ်။ Rich mixture ဖြစ်ခဲ့ရင်တော့ - အချိုးဖြင့် Air fuel trim ကို ချိန်ညှိပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Shoft term fuel trim+/ -25 နဲ့ Long term fuel trim +/- 25 ထက်ကျော်လွန်ချိန်မှာတော့ Engine check မီးလင်းလာမှာ ဖြစ်ပြီး DTC code အနေနဲ့ P0171 or P0172 system too lean bank1or system too rich bank 1 နဲ့ P0174 or P0175 system too lean bank 2 or system too rich bank 2 နဲ့ တို့ထွက်ပေါ်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။
Location 👉AF sensor မှာ TWC ခေါ် ( Three Way catalyst converter) ရဲ့ ရှေ့မှာ တက်ဆင်ထားပြီး TWC ရဲ့ နောက်မှာတပ်ဆင်ထားတာကတော့ O2 sensor ဖြစ်ပါတယ်။
Toyota Crown & Mark X တို့ရဲ့ အင်ဂျင်ချက်မီးလင်းခြင်းနှင့် AF sensor ပျက်ရတဲ့အကြောင်း⁉️
ပုံမှန်အားဖြင့် AF sensor ဟာ O2 sensor လောက်Heater line ပျက်စီးဖို့ မလွယ်ကူတာေတွ့ရပါတယ်။ 80,000 to 100,000 km ဝန်းကျင်မှာတော့ ပျက်စီးတတ်လေ့ရှိပေမဲ့ ကားတိုင်းလည်း မပျက်စီးတာေတွ့ရပါတယ်။ ဒီကားတွေအများစု AF sensor ပျက်ရတဲ့အကြောင်းမှာ.....AF sensor ရဲ့အပေါ်သို့ Tappet seal မလုံ၍ Tappet cover မှ engine oil များ sensor အပေါ်ကျရောက်၍ sensor ပျက်စီးခြင်းဖြစ်ပြီး အင်ဂျင်ဝိုင်မကျပဲ ပျက်စီးတာရှိသော်လည်း အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်ပါတယ်။
Tapped seal ဟာ 20,000 to 50,000 miles ဝန်းကျင်မှာတော့ ပျက်စီးလေ့ရှိပြီး နောက်ထည့်မယ့်ပစ္စည်းကတော့ မိမိရွေးချယ်တဲ့အရည်အသွေးပေါ်မူတည်ပြီး သက်တန်းကွာခြားသွားပါမယ်။
ကားချစ်သူများအနေဖြင့် မိမိကား 50,000 km ဝန်းကျင်နားရောက်တိုင်း သို့မဟုတ် အင်ဂျင်ဝိုင်လဲလှယ်တိုင်း အင်ဂျင်ခန်းဆီအယိုအစိမ့်ရှိလားဆိုတာကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပေးဖို့ လိုအပ်ကြောင်းအကြံပြုရင်း နောက်မှဆုံကြတာပေါ့။
13.12.2020
𝓚𝔂𝓪𝔀 𝓢𝔀𝓪𝓻 𝓜𝓲𝓷
If you wanna read more about oxygen sensor and AF sensor 👇
Reference ∆ -- https://bit.ly/2VF1Ute
Reference ∆ https://www.underhoodservice.com/emissions-update-understanding-how-wide-ratio-air-fuel-wraf-sensors-work/
Credit to KO Kyaw Swar Min
