24/05/2025
Πάτρα 24/05/2025
Ο 59χρονος άνδρας που τραυματίστηκε σοβαρά το βράδυ της Πέμπτης (22/5) στη Ρήγα Φεραίου και Γούναρη στο κέντρο της Πάτρας, όταν έπεσαν πάνω του αποκολλήσεις από στηθαίο και κομμάτια εξώστη συνολικού βάρους άνω των 60 κιλών από ύψος 15 μέτρων. Στις 23/5 ο άνδρας κατέληξε μετά από χειρουργική επέμβαση στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Ρίου.
Η πτώση εξωστών, είτε ολικά είτε ως τμήματα αποτελεί την τελευταία δεκαετία ένα μόνιμο φαινόμενο σε κατασκευές άνω των 30 ετών. Η αρχική πυκνότητα καταπτώσεων ξεκίνησε περί το 2010 με περίπου 32 πτώσεις και αυξάνεται ετησίως σχεδόν με γεωμετρική πρόοδο. Το 2022 κατεγράφησαν τουλάχιστον από δημοσιογραφικές πηγές πάνω από 200 περιπτώσεις, ενώ υπάρχουν χρονιές που ξεπέρασαν και τις 260 (2019).
Οι πτώσεις οφείλονται στο γεγονός ότι οι εξώστες ως πρόβολοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην κατάσταση του χαλύβδινου οπλισμού τους. Στα στοιχεία αυτά ο κύριος και κρίσιμος οπλισμός βρίσκεται σε συνεχή τάνυση.
Η διάβρωση του οπλισμού αποτελεί το μοναδικό στοιχείο που επιφέρει στιγμιαία αστοχία του προβόλου. Η διάβρωση συντελείται σταδιακά και απαιτεί τη συνεργασία, μιας συγκεκριμένης παθολογίας στο σκυρόδεμα, οξυγόνου και υγρασίας. Η παθολογία μπορεί να είναι από απλή ενανθράκωση ως ισχυρή χημική προσβολή που προέρχεται είτε από εξωγενή είτε από ενδογενή χλωριόντα καθώς και από τη συνεχιζόμενη χρήση καθαριστικών.
Με βάση τα παραπάνω ο οπλισμός του εξώστη εισέρχεται σε ένα μηχανισμό εργοδιάβρωσης ο οποίος μειώνει σταδιακά την αντίσταση του στοιχείου του προβόλου να φέρει τόσο το ίδιο βάρος του όσο και επιπλέον φορτία.
Η Ελλάδα δυστυχώς δε φημίζεται για την κατασκευαστική ποιότητα ενώ υπήρχαν και υπάρχουν σοβαρές παραλείψεις μέχρι και σήμερα. Οι πλέον κρίσιμες για το θέμα είναι,
α) τοποθέτηση σιφωνίων κοντά στη στήριξη του προβόλου και εντός του στοιχείου,
β) λάθος ρύσεις εκροής υδάτων,
γ) έλλειψη στεγάνωσης εξώστη,
δ) υπερφορτίσεις εξωστών είτε σε πρώτο χρόνο (αρχιτεκτονικά) είτε σε δεύτερο χρόνο (τοποθέτηση φορτίων από τη χρήση)
ε) χρήση ακαταλλήλων υλικών και ιδιαίτερα άμμου θαλάσσης για τη παρασκευή γεμισμάτων
ζ) χρήση ακατάλληλου νερού όπως υφάλμυρου για την παρασκευή μειγμάτων και του ίδιου του σκυροδέματος.
Τα παραπάνω δυστυχώς και κατά παράβαση των διεθνών κανόνων της τέχνης και επιστήμης δεν αποτελούσαν απαιτήσεις του Ελληνικού κράτους ενώ για τις περιπτώσεις ε) και ζ) επιτρέπονταν κιόλας με ΦΕΚ.
Στο σημείο αυτό αξίζει μια παρένθεση. Είναι εξαιρετικά κρίσιμο να καταλάβουμε ότι τα όρια χλωριόντων για το ΟΣ και μέσα από αυτά η αποδοχή χρήσης νερού που δηλώνεται πόσιμο κρύβει ένα σοβαρότατο κίνδυνο. Με τα χρόνια το σκυρόδεμα ενανθρακώνεται. Η ενανθράκωση απελευθερώνει σταδιακά τα χλωριόντα που έχουν δεσμευτεί με αποτέλεσμα η κρίσιμη συγκέντρωση για την πλήρη αστοχία του χάλυβα να βρίσκεται σε όρια εξαιρετικά χαμηλότερα του πόσιμου νερού (για ph =10 περίπου 0,0023% κ.β. τσιμέντου). Στην ουσία η χρήση υφάλμυρου/ποσίμου νερού αποτελεί από μόνη της σίγουρη αιτία αστοχίας του οπλισμού.
Στην Ελλάδα εκτιμάτε ότι υπάρχουν πάνω από 3εκ εξώστες με περίπου τους μισούς να είναι κατασκευασμένοι πριν το 1990. Εκ του αριθμού αυτού και μόνο, το πρόβλημα είναι τεράστιο και η κοινωνία θα πρέπει να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί ότι ο νεκρός στην Πάτρα δεν είναι ο τελευταίος. Θα υπάρξουν και άλλοι σε μεγάλο αριθμό.
Δε θα μπω σε φιλολογικές συζητήσεις περί υποχρεωτικού ελέγχου από μηχανικούς καθώς κάτι τέτοιο απαιτεί ειδική εκπαίδευση. Το πρόβλημα ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο ενεργειακών ελέγχων ενώ αυτόματα δημιουργεί ποινικές και αστικές ευθύνες οι οποίες ακόμα και μετά την επιτυχή εκπαίδευση απαιτούν με τη σειρά τους, ασφαλιστική κάλυψη του μηχανικού για επαγγελματική ευθύνη.
Δε θα μπω σε φιλολογικές συζητήσεις περί του πατέρα κράτους που πρέπει να πληρώσει τα σπασμένα. Αυτό δεν πρόκειται να γίνει και δεν έχει γίνει πουθενά στο κόσμο.
Θα μπω όμως σε κάποιους βασικούς ελέγχους που πρέπει να προβούν μόνοι τους είτε με μηχανικό οι ιδιοκτήτες και οι ένοικοι
α) Παρατηρήστε εάν ανοίγοντάς τη βρύση του εξώστη παρουσιάζονται επιφάνειες που συγκρατούν νερό για περισσότερο από 5 λεπτά. Δηλαδή το νερό λιμνάζει.
β) Ρωτήστε τους ενοίκους του κάτω ορόφου εάν έχουν παρατηρήσει ποτέ ρωγμές στο ταβάνι του μπαλκονιού τους.
γ) Με ένα σφυράκι του μισού κιλού προσπαθήστε να χτυπήσετε την επιφάνεια του εξώστη σας και ακούστε προσεκτικά τον ήχο. Για να συγκρίνεται τον ήχο κάντε κάποιες δοκιμές στο εσωτερικό του σπιτιού σε παρόμοια επιφάνεια. Εάν ο ήχος αποκτήσει υπόκωφη χρεία ενώ συμβαίνουν τουλάχιστον ένα από τα α) ή β) τότε,
1) Αποφορτίστε άμεσα τον εξώστη από γλάστρες, τραπέζια και οτιδήποτε άλλο έχει βάρος. Στην καλύτερη περίπτωση αδειάστε πλήρως τον εξώστη από αντικείμενά συνολικού βάρους μεγαλύτερο από 50 κιλά.
2) Μη χρησιμοποιείται τον εξώστη καθόλου. Η πτώση του είναι ψαθυρή και στιγμιαία και δε δίνει σημάδια αστοχίας πριν την τελική πτώση.
3) Δηλώστε το πρόβλημα στη γενική συνέλευση.
4) Καλέστε κάποιο μηχανικό με εμπειρία στο θέμα και μην προβείτε σε οποιαδήποτε επισκευή χωρίς την υπογραφή του.
Χρηστος Ροδοπουλος
