02/10/2026
ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΗ Πληροφορίες: MSc Μαρία Ζ. Ροδιτάκη Παρατηρήσεις υπαίθρου: Σ. Λούρου, Μ. Ροδιτάκη N° 4. ΜΥΓΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ (Ceratitis capitata) Διαπιστώσεις: Τους καλοκαιρινούς μήνες ευνοήθηκαν ιδιαίτερα αυξημένοι πληθυσμοί. Την περίοδο αυτή καταγράφονται μέτριες συλλήψεις στις περιοχές του δικτύου παγίδευσης. Οι καιρικές συνθήκες όπως εξελίσσονται είναι ευνοϊκές για αύξηση του πληθυσμού της μύγας με σοβαρό κίνδυνο προσβολών στις πολύ πρώιμες ποικιλίες πορτοκαλιών και μανταρινιών που αρχίζουν να ωριμάζουν. Οι προσβολές ξεκινούν με την έναρξη της ωρίμασης των καρπών (αποπρασινισμός). Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους κάτω από τη φλούδα του καρπού και οι νεαρές προνύμφες που εκκολάπτονται τρέφονται στη σάρκα δημιουργώντας σήψεις και δευτερογενείς μολύνσεις λόγω της εισόδου παθογόνων μικροοργανισμών. Ποικιλίες με λεπτή φλούδα είναι περισσότερο ευαίσθητες στις προσβολές. Η καταπολέμηση της μύγας προληπτικά στοχεύει στη μείωση του πληθυσμού πριν την ωοτοκία. Μέτρα αντιμετώπισης - Σύσταση: Συστήνεται εφαρμογή μαζικής παγίδευσης με την ανάρτηση παγίδων «προσέλκυσης και θανάτωσης» με ετοιμόχρηστο δόλωμα και εντομοκτόνο. Η παγίδευση στηρίζεται στην έκλυση ελκυστικών τροφής στο περιβάλλον με στόχο το έντομο να έρθει σε επαφή με την επιφάνεια των παγίδων που είναι εμποτισμένη με εντομοκτόνο. Η αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου αυξάνεται όταν οι παγίδες αναρτώνται ομαδικά ή σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έκταση και πριν την πλήρη ωρίμαση των καρπών. Η περίμετρος του οπωρώνα εναλλακτικά να ενισχύεται με επιπλέον παγίδες. Οδηγίες ανάρτησης και πυκνότητας συστήνονται από τον εκάστοτε κατασκευαστή. Είναι μέθοδος προστασίας κατάλληλη και για βιολογικές καλλιέργειες με δράση εκλεκτική, χωρίς επιβάρυνση στο περιβάλλον και τους καρπούς. Οι ψεκασμοί κάλυψης ξεκινούν όταν οι καρποί βρίσκονται σε πλήρη ωρίμαση. Η επιτυχία της καταπολέμησης βασίζεται στον έλεγχο του οπωρώνα για την έγκαιρη διαπίστωση προσβολών. Όσο οι καιρικές συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές, η ανάγκη ή η συχνότητα επανάληψης του ψεκασμού καθορίζεται από την ένταση της προσβολής και τη διάρκεια δράσης του εντομοκτόνου. Σημαντική είναι η επιλογή κατάλληλων σκευασμάτων και η τήρηση του χρόνου ασφαλείας από την επέμβαση ως τη συγκομιδή όπως αναγράφεται στην ετικέτα κάθε σκευάσματος. Πολύ σημαντικό ρόλο στη μείωση του πληθυσμού έχει η τακτική της συλλογής και καταστροφής ή απομάκρυνσης όλων των προσβεβλημένων από τη μύγα φρούτων είτε είναι εσπεριδοειδή είτε άλλα είδη στον οπωρώνα (π.χ. σύκα, αχλάδια, ρόδια, λωτοί). Ο συνδυασμός των μέτρων αντιμετώπισης και η εφαρμογή τους σε όσο το δυνατό μεγαλύτερη έκταση (συνεργασία παραγωγών) αυξάνει την αποτελεσματικότητά τους. ΤΕΤΡΑΝΥΧΟΣ (Eutetranychus orientalis) Διαπιστώσεις: Προσβάλλει κατά προτίμηση λεμονιές, φύλλα και καρπούς. Ζει και αναπτύσσεται κατά μήκος της κεντρικής νεύρωσης της άνω επιφάνειας των φύλλων. Τα προσβεβλημένα φύλλα αποκτούν σταχτιά όψη και οι καρποί εμφανίζουν αποχρωματισμούς. Μεγαλύτερες ζημιές προκαλεί το φθινόπωρο που είναι η καλύτερη εποχή ανάπτυξής του λόγω υγρασίας, θερμοκρασίας και φωτοπεριόδου. Προξενεί έντονη φυλλόπτωση στα χαμηλά κλαδιά, εξασθένιση και μειωμένη παραγωγή. Οδηγίες: Ελέγχετε ιδιαίτερα τις λεμονιές για χαρακτηριστικά συμπτώματα. Όταν διαπιστώσετε συμπτώματα σε φύλλα ή καρπούς συστήνεται άμεση αντιμετώπιση. Διαδίδεται με τον άνεμο και τη μεταφορά προσβεβλημένων φύλλων και καρπών. ΚΟΚΚΙΝΗ ΨΩΡΑ (Aonidiella aurantii) Οι πληθυσμοί των ευαίσθητων προνυμφικών σταδίων της φθινοπωρινής γενιάς είναι αυξημένοι. ΠΑΡΛΑΤΟΡΙΑ / Μαύρη ψώρα (Parlatoria zizyphi) Οι προσβολές μπορούν να περιοριστούν με καλλιεργητικούς χειρισμούς που αποβλέπουν σε καλύτερες συνθήκες αερισμού και μείωση της υγρασίας στο περιβάλλον των δέντρων όπως καθάρισμα και αραίωμα της πυκνής βλάστησης. ΜΥΤΙΛΟΜΟΡΦΗ ΨΩΡΑ (Lepidosaphes beckii) Οδηγίες: Σε δέντρα προσβεβλημένα συστήνεται άμεσα επέμβαση με εγκεκριμένα εντομοκτόνα. Επιλέγετε σκευάσματα χαμηλής τοξικότητας με ήπια δράση στα ωφέλιμα έντομα ή συνδυασμούς με θερινό πολτό. ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΣ (Planococcus citri) Προσβάλλει καρπούς, φύλλα και κλαδιά σχηματίζοντας λευκές αποικίες καλυμμένες με μελιτώδεις εκκρίσεις. Οι προσβολές βρίσκονται συνήθως σε δέντρα με πυκνή βλάστηση, στα σκιερά σημεία του δέντρου όπου η υγρασία είναι αυξημένη. Στις εκκρίσεις των μελιτωμάτων δευτερογενώς αναπτύσσονται μύκητες καπνιάς. Οδηγίες: Σε οπωρώνες με προσβολή καρπών μεγαλύτερη από 10% συστήνεται αντιμετώπιση. Όταν συνυπάρχει με κοκκοειδή μπορεί να γίνει συνδυασμένη επέμβαση. ΔΙΑΛΕΥΡΩΔΗΣ (Dialeurodes citri) Οι προσβολές της καλοκαιρινής περιόδου ήταν σχετικά περιορισμένες. Οι κλιματικές συνθήκες του φθινοπώρου ευνοούν την ανάπτυξη των αλευρωδών κυρίως σε δέντρα με νεαρή βλάστηση και πυκνό φύλλωμα, γενικότερα σε περιβάλλον με μεγάλη σχετική υγρασία. Οι ζημιές των αλευρωδών είναι απομυζήσεις χυμών και μελιτώδη εκκρίματα πάνω στα οποία σχηματίζονται μύκητες της καπνιάς που ρυπαίνουν και υποβαθμίζουν εμπορικά τους καρπούς. Οδηγίες: Οι προσβολές περιορίζονται σημαντικά με καλλιεργητικούς χειρισμούς όπως αφαίρεση και άμεση απομάκρυνση των λαίμαργων βλαστών, ισορροπημένες αρδεύσεις και όψιμες αζωτούχες λιπάνσεις. Στα προσβεβλημένα δέντρα συστήνεται επέμβαση με εγκεκριμένα εκλεκτικά εντομοκτόνα χαμηλής τοξικότητας ή θερινό πολτό. ΣΚΑΣΙΜΟ ΚΑΡΠΩΝ Διαπιστώσεις: Σε ορισμένες ποικιλίες πορτοκαλιών και μανταρινιών παρουσιάζεται το φθινόπωρο ευαισθησία στο σκίσιμο του φλοιού και στο σκάσιμο της σάρκας. Πρόκειται για φυσιολογική ανωμαλία των καρπών όταν η φλούδα δεν ακολουθεί την ταχύτερη ανάπτυξη της σάρκας και σκίζεται. Το φαινόμενο οφείλεται σε απότομες ή μεγάλες μεταβολές παραγόντων του περιβάλλοντος (θερμοκρασία, υγρασία αέρα & εδάφους) κατά την περίοδο της ωρίμασης σε συσχετισμό με τη λεπτή φλούδα των ποικιλιών. Σύσταση: Ορθή διαχείριση των αρδεύσεων περιορίζει την εκδήλωση σκασιμάτων. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ & ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Με την συνεργασία της ΔΑΑΚ Χανίων λαμβάνονται δεδομένα για την Π.Ε. Χανίων. Χρησιμοποιείτε σκευάσματα φυτοπροστασίας με έγκριση στην καλλιέργεια των εσπεριδοειδών. Στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ https://1click.minagric.gr/oneClickUI/frmFytoPro.zul στις επιλογές: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ & ΕΝΤΟΜΟ (Εχθρό) και ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ & ΑΣΘΕΝΕΙΑ μπορείτε να ενημερώνεστε σε κάθε καλλιέργεια (πορτοκαλιά, μανταρινιά, λεμονιά, κ.ά.) για τα εγκεκριμένα εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα σύμφωνα με τις τελευταίες τροποποιήσεις των εγκρίσεων. Εφαρμόζετε τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα συσκευασίας κάθε σκευάσματος. Τηρείτε αυστηρά το χρόνο που αναγράφεται μεταξύ τελευταίας επέμβασης και συγκομιδής. Επιλέγετε εκλεκτικά σκευάσματα με ήπια και περιορισμένη δράση σε ωφέλιμα έντομα (αρπακτικά, παρασιτοειδή). Μια επέμβαση πραγματοποιείται μόνο όταν ο επιβλαβής οργανισμός προκαλεί οικονομική ζημιά στην καλλιέργεια. Οι αλόγιστοι ψεκασμοί εξοντώνουν τα ωφέλιμα και δημιουργούν αντίστοιχα εξάρσεις βλαβερών εντόμων. Η πρακτική των αψέκαστων ζωνών συντελεί στη διατήρηση των ωφέλιμων εντόμων. Οι ζώνες αυτές αποτελούν το 15-20% του συνόλου των δέντρων της καλλιέργειας και εναλλάσσονται μέσα στον οπωρώνα από χρονιά σε χρονιά. Για την προστασία των υδρόβιων οργανισμών αφήνετε μια αψέκαστη ζώνη προστασίας 21 μέτρων από τα επιφανειακά ύδατα.
