22/07/2026
Η ετήσια Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου αποτελεί τη μοναδική επίσημη, θεσμική και αξιόπιστη αξιολόγηση για την κατάσταση του κράτους δικαίου στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι η έκθεση που αποτυπώνει τη συνολική εικόνα κάθε χώρας, αξιολογώντας με αντικειμενικά κριτήρια τόσο τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Η φετινή έκθεση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να κάνει σταθερά βήματα προς τα εμπρός. Ιδιαίτερα στον τομέα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης αναγνωρίζεται για ακόμα μια χρονιά η πρόοδος που έχει επιτευχθεί. Η πρόοδος αυτή δεν προέκυψε ούτε τυχαία, ούτε επικοινωνιακά. Είναι αποτέλεσμα μιας συνεκτικής πολιτικής που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια, με παρεμβάσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια, τη θεσμική λειτουργία των Μέσων και την προστασία των ανθρώπων που υπηρετούν τη δημοσιογραφία.
Τα τελευταία χρόνια προχωρήσαμε σε τρεις εμβληματικές νομοθετικές πρωτοβουλίες για τον χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Με τον νέο νόμο για τα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου ενισχύσαμε τη διαφάνεια ως προς την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης, θεσπίσαμε σαφείς κανόνες λειτουργίας και ενδυναμώσαμε τη θέση των εργαζομένων στον χώρο της ενημέρωσης. Μετά από δεκατρία χρόνια αδράνειας, ψηφίστηκε ο νέος νόμος για τη δημόσια τηλεόραση, ο οποίος εκσυγχρονίζει το πλαίσιο λειτουργίας της ΕΡΤ, ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα της, διευκολύνει τις συνέργειες και αποκαθιστά, μετά από πολλά χρόνια, μισθολογικές αδικίες για τους εργαζομένους της. Παράλληλα, με τον νέο νόμο για την αδειοδότηση των καναλιών περιφερειακής εμβέλειας, δώσαμε οριστικό τέλος σε ένα καθεστώς προσωρινότητας, που ταλαιπωρούσε επί δεκαετίες τα περιφερειακά κανάλια, μια μεταρρύθμιση που αναγνωρίστηκε θετικά από τους εκπροσώπους του κλάδο και ψηφίστηκε από την Βουλή με ευρύτερη συναίνεση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει και μια σειρά ακόμη από θετικές εξελίξεις που επιβεβαιώνουν τη συνολική προσπάθεια που καταβάλλεται. Αναγνωρίζει την περαιτέρω ενίσχυση του εποπτικού ρόλου, της χρηματοδότησης και της στελέχωσης του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, ώστε να ανταποκρίνεται στις διευρυμένες αρμοδιότητές του. Καταγράφει, επίσης, ότι, για πρώτη φορά, θεσμοθετείται όργανο αυτορρύθμισης για τον χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ότι ενισχύεται περαιτέρω η διαφάνεια στην κρατική διαφήμιση, ότι έχουν ληφθεί και υλοποιούνται μέτρα στήριξης του δημοσιογραφικού και εκδοτικού κλάδου, καθώς και ότι τίθεται σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση στην πληροφορία.
Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, ενώ έχουν ήδη ληφθεί πρόσθετα μέτρα και συνεχίζεται η υιοθέτηση νομοθετικών και μη νομοθετικών εγγυήσεων για την ενίσχυση της προστασίας τους.
Ειδικά ως προς τις καταχρηστικές αγωγές (SLAPPs), η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις μετατρέπονται σε συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες, με στόχο την ουσιαστική προστασία της ελευθερίας της έκφρασης, της δημοσιογραφίας και της συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο.
Την ίδια στιγμή, υπογράφηκαν συλλογικές συμβάσεις εργασίας στον χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ενισχύοντας τα εργασιακά δικαιώματα των δημοσιογράφων και των εργαζομένων, ενώ η ίδρυση του Διεθνούς Κέντρου για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων στη Θεσσαλονίκη αποτελεί μια πρωτοβουλία με ευρωπαϊκή εμβέλεια, που ενισχύει ουσιαστικά την προστασία όσων υπηρετούν το λειτούργημα της ενημέρωσης.
Ασφαλώς, καμία έκθεση δεν σημαίνει ότι η προσπάθεια ολοκληρώθηκε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως κάνει για όλα τα κράτη-μέλη, καταγράφει και ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω πρόοδο. Η κυβέρνησή μας αντιμετωπίζει αυτές τις παρατηρήσεις όχι αμυντικά, αλλά ως οδηγό για τις επόμενες μεταρρυθμίσεις.
Η Ελλάδα του σήμερα δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα που ορισμένοι επιχειρούν επίμονα να παρουσιάσουν στο εξωτερικό. Η πραγματικότητα αποτυπώνεται στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται και στις επίσημες αξιολογήσεις των ευρωπαϊκών θεσμών. Και σε αυτή την κατεύθυνση η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θα συνεχίσει με την ίδια αποφασιστικότητα να θωρακίζει την ελευθερία του Τύπου, να ενισχύει την ασφάλεια των δημοσιογράφων, να κατοχυρώνει ακόμη μεγαλύτερη διαφάνεια και να προωθεί τις μεταρρυθμίσεις που ενδυναμώνουν το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία στη χώρα μας.
