Poelman

Poelman Antieke, gebruikte en nieuwe bouwmaterialen verkoop van gebruikte en antieke bouwmaterialen

Douwe dakpan vertelt……Bakstain in Groninger Museum.Onlangs was in het Groninger Museum een tentoonstelling te zien met d...
25/08/2026

Douwe dakpan vertelt……

Bakstain in Groninger Museum.
Onlangs was in het Groninger Museum een tentoonstelling te zien met de naam “Bakstain”. Nu ben ik een echte pannenboer, maar ik heb ook wel wat verstand van die rode Grunneger stain. En laat dat nu precies een heel groot onderdeel zijn van de voorraad gebikte stenen bij Poelman!

Fryslan heeft de kenmerkende Friese geeltjes, gemaakt van geel bakkende klei, en de provincie Groningen heeft dan de rode stenen, gemaakt van rood bakkende klei. En die kleur is vooral het gevolg van het ijzergehalte in die klei. Dat er een kleuren variëteit is van bijna zacht roze, via donkerrood naar vrijwel zwart heeft te maken met het bakproces en de uiteindelijke sortering.

Bij het leeghalen van de ovens werd heel goed gekeken naar de kleur, die ook de hardheid aangaf. De buitenste lagen uit die tunnels waren vaak te warm geweest waardoor ze bijna aan het smeltpunt kwamen: ze gingen vervormen en werden donkerbruin of zwart van kleur. Die hele donkere stenen werden gebruikt voor de traslagen van gebouwen omdat die nagenoeg geen vocht opnemen.

Daarna kwam een sortering voor de wegenbouw: de bekende rood-zwart gevlamde straatklinkers. En daarna kwamen de sorteringen voor de muren: rood voor de buitenmuren en de zachtere kleuren voor de binnenmuren. Die zijn meestal zachter en ook wat groter omdat ze niet genoeg warmte hebben gehad in de oven. Die werden vaak ook gebruikt als zogenaamde achterwerkers in steens gemetselde muren. Ze wisten vroeger echt wel wat ze deden!

Wekelijks worden er vele rode Groninger stenen gebikt en gesorteerd en dan komt er zo nu en dan wel eens wat leuks tevoorschijn. Afgelopen week kwam er een partijtje stenen binnen die nogal afwijkend van kleur zijn en bovendien ook niet maatvast. Dan is het meteen duidelijk: te warm geweest! Het partijtje was overwegend donker van kleur, maar hier en daar zaten er vreemd genoeg bijna geel gekleurde stenen tussen! Geverfd? Nee, zó warm geweest in de oven dat ze bijna tegen het verbrandingspunt van de klei zijn gestookt waardoor steen bijna overgaat in glas! Prachtig om te zien, en iets wat heel weinig voorkomt
Maar er kwamen nog meer leuke stenen onder de metselkalk vandaan. Zoals bijvoorbeeld een tiental stenen met pootafdrukken van verschillende dieren. Ooit zo ontstaan toen de stenen lagen te drogen, nadat ze waren gevormd maar nog voordat ze werden afgebakken. En natuurlijk weer eens een steen met een naam en een datum. Maar vreemd genoeg waren deze er ingezet vóórdat deze werd gebakken, dus door één van de personeelsleden van de steenfabriek. Meestal zijn het namen die door bewoners in de muur worden gekrast. Dit zijn van die zaken die voor de steenbikkers wat afleiding geven. Er worden natuurlijk wel vaker stenen gevonden met een merk, maar die zijn vaak van latere datum en fabrieksmatig aangebracht.

Douwe dakpan vertelt….Het wiebertje van Helder.Alweer een bijzondere dakpan, een vierkante, geribde dakpan. In de handel...
17/08/2026

Douwe dakpan vertelt….

Het wiebertje van Helder.

Alweer een bijzondere dakpan, een vierkante, geribde dakpan. In de handel staat deze dakpan bekend als de Helderpan, omdat de pan zo rond 1890 werd ontwikkeld door Pieter Helder uit Dockum.

Het is een vierkante pan met verticale lijnen voor een betere afwatering en de pan ligt in ruitvorm op het dak. De pan hangt dan ook met een nok aan één van de punten, aan de panlat. Dit heeft tot gevolg gehad dat men ook originele halve pannen moest maken voor onder de nok en halve pannen voor de onderkant, boven de goot.

Het bijzondere is dat er géén halve linker en rechter pannen zijn: die moest men ter plekke zelf zagen of knippen.
Men maakte in het begin alleen maar vlakke pannen, dus zonder die verticale ribben. Dakpannenfabriek Nieuw Werklust in Hazerswoude heeft die verticale lijnen ontworpen die nu zo duidelijk aanwezig zijn.

Nu heb ik toch al miljoenen dakpannen door mijn handen gehad maar heb nog nooit een platte pan van Helder gezien, laat staan eentje met de naam op de achterkant.

Naast die vierkante pan werd er nóg een andere soort dakpan gemaakt in Dokkum en dat was de kruispan. Daar staat de naam van Helder dan wél weer op. Die vierkante Helderpan schijnt dan weer afgeleid te zijn van Duitse voorbeelden.
In onze buurlanden zijn er heel veel ruitvormige pannen, die zowel op het dak en ook als gevelbedekking worden gebruikt. Dit betreft een meer “uitgezakt” model hebben en zijn bovendien van cement gemaakt en NIET gebakken.

In de omgeving van Dokkum zijn nog heel wat daken te vinden met de Helderpan vrijwel altijd in de zwart geglazuurde versie. Ze werden net als de kruispan van Helder ook gemaakt in steenrood en blauwgrijs gesmoord tot de productie in 1915 stopte.

De fabriek stond net buiten de stadsgrenzen van Dokkum aan de Hantumerweg naast de stadsgracht van Dokkum. De fabriek werd gesloopt en vele decennia later werd hier een parkeergarage gebouwd die terecht de naam ’t Panwurk kreeg. De sterkte van deze betonnen parkeergarage was stukken slechter dan de dakpannen die hier ooit werden gemaakt want recent is het bovendek er af gehaald vanwege instortingsgevaar!

Zo nu en dan is er dan nog wel vraag naar deze bijzondere Friese pan en ondanks het feit dat ze niet extreem zeldzaam zijn, worden deze dakpannen weer nieuw gemaakt. O.a. Kleiwarenfabriek Dijkstra in Sneek had hier een mal voor gemaakt. Die fabriek is intussen overgegaan in de handen van de Albarello .

Daarnaast zijn er nog een paar handelaren in ons land die deze markante pan kunnen leveren, maar van hen weet ik bijna wel zeker dat zij de pannen in het buitenland produceren. De familie Helder waren destijds bekende molenaars, houthandelaren en hadden meerdere bestuursfuncties, maar hadden destijds natuurlijk nooit kunnen denken dat hun vierkante dakpan in het buitenland zou worden geproduceerd!

Douwe dakpan vertelt….PEBWas PEB destijds nu zo eigenzinnig of was het dakpannenproducent De Valk?Vorige week liep een o...
12/08/2026

Douwe dakpan vertelt….
PEB
Was PEB destijds nu zo eigenzinnig of was het dakpannenproducent De Valk?

Vorige week liep een ouder stel rond op de dakpannenafdeling. Nou, als u ze niet heeft dan heeft niemand ze! Dat horen we bijna dagelijks, want de voorraad is inderdaad heel groot. Maar dat is het aantal soorten dakpannen ook. En soms zijn mensen op zoek naar iets wat niet al te vaak gemaakt is. En dat was nu ook het geval.

Het ging om de gevelpannen voor de Romaanse pan van Dakpannenfabriek De Valk. Nu wordt er een onderscheid gemaakt tussen groot en klein Romaans, maar bij de Valk bestaat die kleine variant NIET. Wel is er ooit een kleinere, Romaanse pan gemaakt voor de ouderwetse transformator huisjes van het PEB, het Provinciaal Elektriciteits Bedrijf, later NUON en nu Liander.

Vaak zijn het van die kleine karakteristieke gebouwtjes: loeiharde roodzwarte stenen en zwart Romaanse dakpannen. En die dakpannen en gevelpannen van die stroomhokjes, zijn echt iets kleiner dan de normale versie. Op het oog maar amper te zien, maar wél aan de achterkant van de pan, want daar staat in hoofdletters DE VALK, en niet Dakpannenfabriek De Valk. Die transformatorhokjes raken nu door de netverzwaring en het plaatsen van nieuwe stations overbodig en dat was hier ook het geval.

Het hokje stond op hun erf, en was nu door hen afgebroken. De dakpannen wilden ze opnieuw gebruiken en nu pas kwamen ze er achter dat het toch wel wat moeilijk was. Want ook de Romaanse dakpannen van hun PEB huisje zijn natuurlijk iets kleiner. Een simpele zoektocht wordt dan ineens een hele opgave.

Maar was het nu het PEB die deze pan ontwikkeld heeft voor die stroomhuisjes, of had De Valk deze variant zelf al ontwikkeld en aan het PEB toegezegd? Geen idee, maar wie er mee te maken heeft, heeft toch echt wel een probleem omdat die grotere versie hier echt NIET bij past. Dakpannenfabriek De Valk heeft best wel bijzondere en sterk afwijkende dakpannen gemaakt, zoals de dubbel Romaanse pan en de Gothische pan. Maar een echte kleine, Romaanse dakpan hebben ze nooit gemaakt….

Douwe dakpan vertelt….Visvliet.Een poosje geleden noemde ik de groot formaat Oude Holle dakpannen van Visvliet. Natuurli...
17/07/2026

Douwe dakpan vertelt….

Visvliet.

Een poosje geleden noemde ik de groot formaat Oude Holle dakpannen van Visvliet. Natuurlijk zullen er meer fabrikanten zijn geweest van dit grote model dakpan, maar bij ons in de handel is ooit de naam “Visvlieters” ontstaan. En omdat ik maar een mannetje van de praktijk ben laat ik hier en daar best wel eens en steekje vallen als het om informatie gaat wat wel ergens op Het Net is te vinden.

Maar, met z’n allen weten we veel, en vrij snel na het plaatsen van dat artikeltje kwam er een leuke aanvulling, compleet met foto’s!! En dat is mooi. Dat maakt het inzichtelijker en vollediger. En omdat het best wel leuke informatie is, wil ik die graag met u delen. Op Internet is veel te vinden, heel veel zelfs. Natuurlijk veel meer dan ik ooit op papier kan krijgen.

Maar soms is het beter om ook de praktijkverhalen mee te nemen in de informatiestroom. Maar daar ontbreekt het vaak aan. Bouwvakkers zijn meestal mensen van de praktijk, het zijn doeners en geen schrijvers. En dat is jammer, want daardoor gaat veel nuttige en vaak zeldzame informatie verloren. Vaak is men bij thuiskomst moe van het werk. En dan ook nog verhaaltjes gaan schrijven voor iemand die je niet eens kent? Wie leest zoiets trouwens?

Met de komst van de stoommachine in de dakpannen en steen industrie veranderde al heel veel. En door de moderne machines van tegenwoordig komen er nog maar amper “vreemde” partijen uit de bakovens. Alles is uniform van maat en kleur. En als er dan nog eens iets speciaals moet worden gemaakt is dat te duur omdat men dan volledige productielijnen moet ombouwen. En dat is op zich heel jammer, want zo wordt het wel wat eentonig op pannengebied.

Vooral in de Jugendstil perioden zijn er enorm veel nieuwe soorten en kleuren dakpannen gemaakt. Dat had o.a. te maken met het feit dat er nog heel veel zelfstandige fabriekjes waren. Maar na de Tweede Wereldoorlog werd alles anders. Veel materiaal was verloren gegaan en verdwenen. Bovendien was er een gebrek aan alles. Veel van de dakpannen van direct na de oorlog zijn dan ook slecht van kwaliteit. In de jaren 70 en 80 was er dan nog eens de Koude Sanering in de klei industrie: Fabrikanten werden opgekocht en uitgesaneerd. En dan krijg je een eenheidsworst aan soorten en maten.

Maar de mensen die nog wél veel informatie in hun achterhoofd hebben opgeslagen worden ook steeds schaarser: de leeftijd begint te tellen. En een nieuwe instroom? De jongeren van deze tijd zoeken minder belastende baantjes. Werk achter en met de pc. Informatieverstrekking, toerisme, recreatie en call centers. Niks mis mee, maar Douwe is nog van het slag van de praktijk. En om die praktijkervaring te combineren met Internet is niet zo eenvoudig. En daarom is het zo mooi dat er interactie komt in de vorm van aanvullingen. Het zou heel mooi zijn om iedere week wat leuks uit de mailbox te halen.

07/07/2026

Tijdens de bouwvak, week 30-31-32 hanteren we aangepaste openingstijden.
Ma. t/m vr. van 8.00-12.00 uur, koffiepauze rond een uur of half 10.
Op zaterdag zijn we gesloten.
Vanaf week 33 zijn we weer open volgens de normale openingstijden.

Wij wensen iedereen een fijne zomervakantie!

Douwe dakpan vertelt…..Een bijzondere Friese dakpan.Het is gewoon een feit:  Fryslân heeft een geheel eigen dakpannencul...
06/07/2026

Douwe dakpan vertelt…..

Een bijzondere Friese dakpan.

Het is gewoon een feit: Fryslân heeft een geheel eigen dakpannencultuur met een aantal totaal afwijkende modellen. En daar is de Lucas IJsbrandsz pan er eentje van.

Vrijwel alle dakpannen hebben een eigen type benaming, maar dat is in dit geval simpelweg de naam van de fabrikant: het panwerk van Lucas IJsbrandsz Britzel & Zoon. Een fabriek in Makkum die ook draineerbuizen, estriken, Friese golfpannen en Oude Holle dakpannen maakte.

De Lucas IJsbrandsz pan wijkt in alle opzichten af van andere modellen: de ronde onderkant, de manier van afwatering, het gewicht en destijds ook de prijs. De pan werd in twee soorten gemaakt: gesmoord blauwgrijs en zwart geglazuurd. Maar er is nog een derde variant en dat is een soort geelbruin geglazuurde pan die alleen nog op het dak te vinden is van de directeur van de fabriek!

Maar al hoe mooi deze pan ook is, er zijn een paar hele vervelende problemen. De pan werd van 1879 tot 1914 gemaakt, en na al die jaren zijn er toch wel problemen met het glazuur. Dat is dan vooral een optisch probleem, maar er is een groter probleem. En dat is de onderkant van de pan die vrij dun is waardoor deze heel vaak kapot gevroren is en daarnaast de rechter bovenkant. Die is ten opzichte van de rest van de pan vrij dun. Zo dun zelfs dat deze na ruim 100 jaar volledig versleten is en ontbreekt! Hierdoor is de boel dus niet meer waterdicht.

Nu wordt er vandaag de dag vaak een dak folie gebruikt, maar water onder de pannen is nooit goed. Vreemd genoeg bestaat er een kleinere variant van dit bijzondere model dakpan en die werd gemaakt door Draisma de Vries in Achlum. Deze dakpan is identiek aan die uit Makkum, maar veel kleiner en vooral veel sterker/harder. Deze pan wordt in de handel vaak de Achlumer pan genoemd, maar ook wel de Achlumer L. IJ. Pan. En dan staat die L.IJ natuurlijk voor Lucas IJsbrandsz.

In Achlum maakten ze deze pan van 1886 tot 1920 in de kleuren steenrood, blauwgrijs, en zwart en bruin geglazuurd. Daarnaast maakte deze fabriek ook de gewone Oude Holle pan, Vlakke Friese pannen en Friese golfpannen. Na de oorlog kwam de fabriek maar moeilijk op gang en in 1950 brandde de fabriek volledig af. Op het voormalige terrein zijn nog steeds restanten te vinden.

Deze beide afwijkende soorten dakpannen hadden destijds een behoorlijk prijskaartje, en je ziet deze dakpannen dan ook alleen maar bij de wat duurdere gebouwen, zoals de woning van de notaris, directeur, huisarts, rijke herenboeren, kerken etc. En dan vaak ook alleen nog maar aan de voorkant. Het zijn vaak de grote en beeldbepalende woningen aan de doorgaande weg in een dorp, panden die nu vaak op de monumentenlijst staan. Doordat deze pannen vaak onderdeel zijn van het monument mogen ze niet verwijderd worden waardoor er toch wel een bepaalde mate van schaarste is. Maar ook deze zeldzamere dakpannen staan in het Groningse Grootegast gesorteerd op voorraad.

Douwe dakpan vertelt……Bij de rechterhand zit de duim links!Is dat dan zo moeilijk, links en rechts?  In principe niet, w...
30/06/2026

Douwe dakpan vertelt……

Bij de rechterhand zit de duim links!

Is dat dan zo moeilijk, links en rechts? In principe niet, want meer smaken zijn er gewoon niet. Een beetje rechts is nog steeds rechts. En als gekheidje zeg ik dan nog wel eens dat je duim bij de rechterhand links zit. Behalve als je die hand omdraait want dan is het rechts.

Maar bij gevelpannen is dat toch wel eens heel moeilijk uit te leggen aan klanten. Een gevelpan, ook wel kantpan genoemd, ligt aan de zijkanten van het dak, heeft een soort flap waarmee de pan over de muur hangt en als het ware alles mooi afsluit tegen regen, wind en ook vogels. En dan is het heel simpel, want als je een gewone dakpan bekijkt, dus zoals die op het dak ligt, dan heeft een rechterkantpan die zogenaamde flap aan de rechterkant, en bij de linkerkantpan aan de linkerkant. Het verwarrende komt doordat een woning meestal zowel aan de voorkant als de achterkant van de woning kantpannen heeft.

Al is dat niet altijd het geval. Maar de verwarring komt doordat mensen vóór of juist naast de woning gaan staan kijken en vervolgens bij ons komen met het verhaal “als ik er vóór sta is het de rechterkant”. Dat kan, en op de rechterkant liggen dan linker kantpannen! Gaan ze náást de woning staan dan ligt op de rechterkant een rechter gevelpan.

En dan begint het gedoe, want dan beginnen ze ineens over de voordeur: waar de voordeur zit is de voorkant. Nee, zo werkt dat niet. En dan wijzen wij meestal maar naar één van onze loodsen op het opslagterrein. Als je daar gaat staan, welke kant bedoel je dan precies? En dan wordt het meestal wel duidelijk.

Deze week kwam er een klussenbusje het terrein oprijden. De man had twee halve Romaanse Gevelpannen. Hier wil ik graag 4 rechter van vertelde hij, maar toen ik het beter bekeek zag ik pas wat er aan de hand was. Het was namelijk een deel van een rechter gevelpan, en de andere helft was de flap van een linkerpan! Toch hadden ze dit min of meer aan elkaar weten te flansen met duct-tape! En natuurlijk was er lekkage, want dit is gewoon niet mogelijk vanwege de holling van de pan en het feit dat een Romaanse dakpan taps toeloopt.

Toen ik hier uitleg over gaf, keek de man mij aan en vroeg of ik wel begreep wat hij nodig had! En toen heb ik hem maar gevraagd of hij wel wist wat hij nodig had! Jazeker wist hij dat, want er stond immers een R op de achterkant! En toen begon het gedoe over links en rechts en heb ik maar gevraagd of hij het aan wilde wijzen op onze loods. Die daar, en hij wees inderdaad de rechterkant aan. Dat is dan duidelijk, dan worden het 4 linker kantpannen. En hij wees opnieuw naar de R op de achterkant.

Uiteindelijk kwam er een foto uit het geheugen van zijn mobieltje. Het was inderdaad de rechterkant en dus linker kantpannen. De beste man was het er maar amper mee eens en liet dat ook duidelijk merken. En dat grapje over de duim aan de linkerkant van de rechterhand heb ik maar niet gemaakt….

Douwe Dakpan vertelt...Tuul de Noor.Dat hoor je heel vaak, en op zich is het ook wel goed, maar eigenlijk is het Tuile d...
24/06/2026

Douwe Dakpan vertelt...

Tuul de Noor.

Dat hoor je heel vaak, en op zich is het ook wel goed, maar eigenlijk is het Tuile du Nord.
Een Frans/Belgische naam voor een dakpan die zijn herkomst vindt in het noorden van Frankrijk. In de handel wordt vaak de afkorting TDN gebruikt en dat is ook iets gemakkelijker. En heel zelden hoor je de naam Kortrijkse pan, een dakpan uit het plaatsje Kortrijk. En omdat ze daar de Franse benaming aanhouden zie je op de achterkant dan ook vaak de naam Courtrai staan.

En dan is het heel bijzonder dat er een drietal namen/merken te vinden zijn van die TDN pan die bijna één op één op elkaar aansluiten: Pottelberg, Sterrenberg en De Leie la Lys.
Die laatste is genoemd naar het riviertje De Leie die door het gebied stroomt, een zijriviertje van de Schelde.
Nu zijn er heel veel fabrieken die deze dakpan hebben gemaakt, in heel veel kleuren en soorten, maar die Belgische pannen zijn in principe heel gemakkelijk te herkennen.

In de eerste plaats de conische wel. De wel is het gedeelte aan de rechterkant van de pan waar deze over de naastliggende pan valt. Deze is bij vrijwel alle fabrikanten recht, maar bij de drie Belgische producenten loopt deze van smal aan de bovenkant naar iets breder aan de onderkant waardoor het op het dak iets speelser lijkt.
Een andere bijzonderheid is de aanwezigheid van scherpe puntjes aan de bovenkant en aan de linkerkant van de pan, op de
voorkant in de sluiting.

De pannen zijn gemaakt vanaf ongeveer 1882 en zelfs na bijna 150 jaar zijn die puntjes nog steeds vlijmscherp! De TDN dakpan is klein van formaat en heeft meestal twee ophangneuzen aan de achterkant waarmee de pan aan de panlat hangt.

Dat is overigens niet altijd het geval, maar als het om uitzonderingen gaat is dit een pan die hoog scoort, want ze
zijn er heel veel merken, afmetingen, kleuren en afwijkende soorten gemaakt.
Ze zijn er met 1 neus/nok en met twee, met een ronde en een platte wel, enkele kopsluiting en driekops-sluiting. Er zijn dan ook meerdere type aanduidingen en ook meerdere benamingen:
Stormpan, sluitpan, Kortrijkse pan en Villenziegel (Dld).
En omdat hier zoveel over te vertellen is, kom ik hier vast nog wel eens op terug.

Douwe Dakpan vertelt…..Deurkrukken en deurgrepen.Heeft u er ooit wel eens bij stilgestaan wat voor soort deurkrukken er ...
15/06/2026

Douwe Dakpan vertelt…..

Deurkrukken en deurgrepen.

Heeft u er ooit wel eens bij stilgestaan wat voor soort deurkrukken er in uw deuren zitten? Natuurlijk, als je zelf een woning hebt gebouwd zijn daar beslissingen in gemaakt. Maar als je bij iemand binnenstapt, of een winkel of kantoor denk je dan na over wat je nu eigenlijk in handen hebt? Nee, want een deurkruk is maar een eenvoudig gebruiksvoorwerp.

Maar toch is dit een wereld op zich, variërend van de ouderwetse eenvoudige houten deurkrukjes voor kast en bedstee deuren, tot de versierde gietijzeren en smeedijzeren krukken in de grachtenpanden, herenhuizen en voorname woningen. En natuurlijk zijn er vandaag de dag reproducties te koop, maar het echte oude en mooie spul is nog niet eens zo ruim te vinden. Want door dat veelvuldige gebruik is het vaak tot op het bot versleten, soms zover zelfs dat ze niet meer te herstellen zijn en alleen nog maar geschikt voor onderdelen zijn.

Maar andersom komt natuurlijk ook voor: dan zijn ze nog heel goed te gebruiken maar zijn ze van een soort waar misschien wel miljoenen van zijn gebruikt, zoals de lichtmetalen deurkrukjes in de goedkope Bruynzeel deuren, geplaatst in de huurwoningen van vlak voor en na de tweede wereldoorlog. Datzelfde soort deurkrukken is er natuurlijk ook in duurdere variëteiten gemaakt door meerdere fabrikanten en dat soort deurkrukken is dan nog wel geschikt voor een tweede ronde. Maar de deurkrukken van vóór die periode, zo uit de jaren 10, 20 en 30 van de vorige eeuw zijn wel weer gangbaar.

Maar het grote probleem is dan dat het vaak om bakeliet gaat wat weer heel kwetsbaar is. Na de oorlog werden dit soort krukken gemaakt van plastic, veel lichter en minder mooi om te zien. Maar het allergrootste probleem bij die oude zwarte krukstellen, zijn de deurschildjes en deur-rozetten: het deel waarmee ze aan de deur bevestigd zijn en wat ook het g*t in de deur afdekt. Die zijn er ook in heel veel soorten en maten, maar door het veelvuldige gebruik zijn die vaak rondom uitgesleten.

En dat komt juist veel voor bij die sigaarvormige (tonmodel) krukjes uit de jaren 20 en 30. Maar ook bij de latere Bauhaus deurkrukken. De zwarte deurkrukken zijn recht en de deurschildjes zijn vaak gemaakt van vrij dun metaal. Het valt dan ook niet mee om mooie complete setjes te vinden, die zo weer gebruikt kunnen worden. Vaak is het een heel gedoe om setjes samen te stellen uit allerlei losse elementjes. Dat geldt trouwens in mindere mate ook voor de krukjes die gemaakt zijn van been.

Ook zijn dan er natuurlijk nog de oude houten krukjes, met ijzeren pen voor tweezijdig gebruik, of met een houten pen en een houten plaatje aan de achterkant. Deze stammen vaak uit de periode 1850 tot 1920 met uitzonderingen naar boven en beneden. En hier geldt trouwens hetzelfde: omdat het een gebruiksvoorwerp is zijn ze meestal tot op het bot versleten en rammelen ze in de deur, of sluiten niet meer in het kozijn. Het is natuurlijk mooi om zoiets een tweede leven te geven, maar omdat het zo moeilijk is om een serie identieke krukken te vinden wordt toch vaak overgegaan op nieuw.

Douwe dakpan vertelt…… Licht in de duisternisDeze week kwam er een behoorlijke partij dakpannen binnen bij de afdeling b...
08/06/2026

Douwe dakpan vertelt……
Licht in de duisternis
Deze week kwam er een behoorlijke partij dakpannen binnen bij de afdeling bouwmaterialen, afkomstig van een boerderijdak. En dan gaat het meestal om een wat grotere dakpan, zo ook in dit geval: Holle Mulden en Vlakke Mulden pannen. Op zich niks vreemds aan, maar wat het wél bijzonder maakte was het forse aantal glazen dakpannen. Want meestal zijn in die niet in grote aantallen gebruikt. Maar wat nóg leuker was, is een stapeltje dunne plastic dakpannen. Waarschijnlijk acrylaat.

De glazen pan wordt al heel lang gebruikt en is in bijna alle dakpan soorten gemaakt. De aller oudste zijn flinterdun, slechts anderhalf tot twee millimeter. Vaak gaat het dan om de Oude Holle pan, maar ook de Vlakke Friese pan en de Tuile du Nord bestaan in deze dunne versie.
Wat deze dunne pannetjes zo bijzonder maakt is wel de reden van hun gebruik. Het werd vaak gebruikt aan de voorkant van het dak, waar zich vaak het vertrek bevond van de knecht of meid. Hun contact met de buitenwereld bestond vaak uit slechts 1 of 2 glazen pannen!
Later werden hiervoor gietijzeren dakraampjes gemaakt, die naar buiten toe konden scharnieren. Die zijn er ook voor vrijwel alle dakpannensoorten gemaakt in heel veel afmetingen. Die van 1 pan groot zijn heel zeldzaam en meestal zijn ze dan 2, 4, 6 of 9 pannen groot. En soms nóg groter. In de jaren na de oorlog werden ze meestal gemaakt van blik.

Maar die glazen pannen zijn natuurlijk zwaar en een paar fabrikanten hebben daarom ook kunststof dakpannen gemaakt, zelfs voor meerdere soorten sneldek dakpannen. In dit geval dus kunststof dakpannen voor de Vlakke Mulden dakpan. En die komen heel weinig voor.
Best bijzonder eigenlijk dat men in latere jaren nog op zo’n groot boerderij dak is geklommen om kunststof dakpannen aan te brengen. Maar hoe zeldzaam en bijzonder zoiets ook is, het is nog geen reden om als handelaar de vlag maar uit te steken omdat er nog maar sporadisch vraag is naar glazen dakpannen. Soms nog naar die dunne oude exemplaren vanwege restauratie bepalingen of voorschriften en soms nog voor een heel ander doeleinde: duivenhokken!

Dat is nog echt een doelgroep die ze gebruikt en eigenlijk gaat het dan altijd om de Oude Holle pan en de Mulden pannen. Maar helaas wordt die groep gebruikers ook steeds kleiner en bovendien gaat er vandaag de dag zoveel geld om in die duivensport dat er kolossale onderkomens worden gebouwd voor de postduiven, waarbij niet echt beknibbeld wordt op de centjes. Maar toch hoort zoiets bij de voorraad van een dakpannen handelaar.

En bij Poelman zijn ze dan ook in meerdere soorten aanwezig. Maar mocht het ooit zover komen dat de hele vraag is verdwenen, dan rest er altijd nog de glasbak. Want glas is een product wat oneindig kan worden gerecycled! En dat is toch het streven van de hedendaagse sloper: zoveel mogelijk materiaal hergebruiken. In principe waarvoor ze ooit zijn gemaakt, en anders als een grondstof voor nieuwe producten.

Address

Legolaan 8c

9861AT

Opening Hours

Monday 07:00 - 17:00
Tuesday 07:00 - 17:00
Wednesday 07:00 - 17:00
Thursday 07:00 - 17:00
Friday 07:00 - 17:00
Saturday 08:00 - 13:00

Telephone

+31646031262

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Poelman posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Poelman:

Shortcuts

  • Want your business to be the top-listed Equipment Service?

Share