19/05/2026
Κατά τη διάρκεια σεισμικών δράσεων, δημιουργούνται φαινόμενα που αναπτύσσουν κυρίως εφελκυστικές αλλά και διατμητικές δυνάμεις σε ένα υφιστάμενο πετρόκτιστο κτίριο ειδικότερα, όταν αυτό υποβάλλεται σε δυναμικές καταπονήσεις ή τυχηματικές δράσεις, όπως είναι η διαφορική καθίζηση.
Προβλήματα εντοπίζονται στο σώμα της λιθοδομής εντός επιπέδου, ενώ συχνά συνδυάζονται με αστοχίες από την εκτός επιπέδου κάμψη σε ανώφλια αλλά και σε υπέρθυρους δίσκους με καθοριστικό παράγοντα για τη συμπεριφορά της λιθοδομής είναι η ποιότητα του συνδετικού υλικού, το οποίο σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι η άργιλος.
Το συγκεκριμένο υλικό δεν διαθέτει συνοχή σαφώς ούτε ιδιαίτερα μηχανικά χαρακτηριστικά, ενώ η θλιπτική της αντοχή είναι πρακτικά μηδενική ή εξαιρετικά χαμηλή, γεγονός που οδηγεί σε πολλές των περιπτώσεων ακόμη και σε αποδόμηση της τοιχοποιίας.
Η έλλειψη σωστών συνδέσεων μεταξύ των λιθοσωμάτων ή ακόμη και η εμφάνιση συνθηκών μη-πεπλεγμένης μορφής λιθοδομής κατά την οποία χρησιμοποιούνται μάλιστα υλικά όπως πέτρες από παραποτάμιες ζώνες και βότσαλα, δομόλιθοι μη ορθογωνισμένοι και μάλιστα μικρών διαστάσεων, αποτελούν κατασκευαστικές ατέλειες που δημιουργούν αδύναμα σημεία με αυξημένες δυσμενείς επιπτώσεις κατά τη σεισμική φόρτιση.
Έχουμε συναντήσει κατασκευές που, με την κατανομή και παρουσία ψηγμάτων πέτρας σε συνδυασμό με την πυκνή δομή του συνδετικού τους μέρος, θεωρούνται μη ενεματώσιμες ενώ σε άλλες πάλι περιπτώσεις να απαιτείται εξασφάλιση συνδέσεων μέσω ριζοπλισμών, μάλιστα σε άλλα κατασκευαστικά παραδείγματα υπάρχουν αρμοί από διεπιφάνειες και έντονα διάκενα χωρίς την παρουσία συνδετικού υλικού, που πρέπει παράλληλα, μέσω ενεμάτωσης, να ομογενοποιηθούν.
Επίσης οι όποιες “αισθητικές” επεμβάσεις του παρελθόντος, οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς να έχει προηγηθεί ένα βαθύ αρμολόγημα και χωρίς την σύνδεση των αρχιτεκτονικών στοιχείων με το πρωτογενές υπόστρωμα, οδήγησαν σε διαχωρισμό/ αποκολλήσεις επιχρισμάτων μετά από νέους σεισμούς.
Αναφορικά με την πέτρα ως υλικό κατασκευής, αυτή διαθέτει διαφορετικά χαρακτηριστικά ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή, όπως ο Κρητικός πωρόλιθος, σιδηρόπετρα, ψαμμιτικά πετρώματα και σχιστόπλακες.
Σε κάθε περίπτωση, για τη μελέτη απαιτείται προσδιορισμός των δομόλιθων που επικρατούν στη δομή και ταυτοποίηση των χαρακτηριστικών τους μέσω πετρογραφικής αλλά και χημικής ανάλυσης, ειδικότερα σε έργα μεγάλης βαρύτητας.
Η αντιμετώπιση και η αποκατάσταση αυτών των κτιρίων διέπεται πλέον από αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο. Από τον Απρίλιο του 2023 βρίσκεται σε ισχύ ο Κανονισμός Αποτίμησης και Επεμβάσεων σε Κατασκευές από Φέρουσα Τοιχοποιία (ΚΑΔΕΤ), που παρουσιάστηκε επίσημα σε ημερίδα του ΟΑΣΠ και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Πρόγνωσης Σεισμών, τον Σεπτέμβριο του 2023.
Επιπρόσθετα, εφαρμόζεται ο Ευρωκώδικας 8, ο οποίος στην Ενότητα 3 αναφέρει τη δομική αξιολόγηση και αποτίμηση κτιρίων, ενώ στην Ενότητα 6 τον σχεδιασμό διορθωτικών επεμβάσεων. Τέλος, στο Παράρτημα Γ γίνεται λόγος για τις κτιριακές κατασκευές από φέρουσα τοιχοποιία.
Για τα δε μνημεία και τα οικοδομήματα της πολιτιστικής κληρονομιάς, συντρέχει η εφαρμογή του Νόμου 3028/2002 για την προστασία των αρχαιοτήτων, καθώς επίσης, περί επιμέρους Μνημείων ή Μνημειακών συνόλων ειδικότερα και περί δομών που αποτελούν μέρος αυτών, η εφαρμογή του Χάρτη της Βενετίας.
Αναφορικά με τον ΚΑΔΕΤ, το κείμενο περιέχει αναλυτικές παραγράφους για τις Επισκευές και τις Ενισχύσεις, όπως είναι τα οπλισμένα επιχρίσματα, οι περιδέσεις πεσσών, η συρραφή ρωγμών, οι ενισχύσεις με σύνθετα υλικά και άλλες, τεχνικού χαρακτήρα επεμβάσεις.
www.anapalaiosipetrino.gr
